Wyniki wyszukiwania

Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

(Re)wizje naturalizmu w świetle badań nad zwierzętami (animal studies). Rekonesans

Dariusz Piechota

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 165-173

The main question discussed in this article is: Can we re-interpret naturalism’s novels or short stories from a non-human perspective? The researchers of animal studies perceive the world as an ecosystem where humans, animals, and plants live in a symbiosis. They also perceive the human as a part of nature. Moreover, with regard to Charles Darwin’s discoveries, it is worth to mention that the theorists of naturalism called the human being an animal. Naturalists introduce a new protagonist into literature called the animal hero. Thanks to animal studies, he is perceived as a subject, not a thing (as was the case earlier). What is more, we can reconstruct different relations between species. One of the most important problems for naturalism and animal studies is empathy towards other creatures. Naturalists, as well as the researchers of animal studies, use different tools to analyse and interpret novels and short stories. First of all, they introduce different narrators in order to be objective. Furthermore, they indicate parallelisms between the human and animal world, they avoid subjective comments, and sometimes they use the strategy called the stream of consciousness to present other creatures’ thoughts.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Bóg-człowiek, bóg-zwierzę. Zwierzęce twarze religii

Alina Mitek-Dziemba

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 29-36

The aim of this short article is to discuss the state of research in a field which attempts to combine animal studies with theology and religious studies, and to map its discourse, tentatively called “critical ecotheology” and construed as environmental ethics accompanied by a religious inspiration and theological justification which is derived from dogmas and religious attitudes of different world religions. The attempt at providing a theoretical framework for ecotheology was inspired by the pioneering work of scholars who came in September 2014 to Bonn, Germany, for a conference on human-animal relations in religious traditions. The problems brought up by their presentations provoked a discussion of the presence of animals in the thinking, practices, and rituals of various religions and their theologies, highlighting the role of religious culture in negotiating different senses of the animal. The article concludes with the idea that a review of religious and theological issues from the perspective of animal studies may lead to the revision of many concepts and theoretical paradigms within the history and anthropology of religion, while helping to articulate the significance of animals and the need for their protection in the activity of religious groups and individuals.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Słoń a sprawa literaturoznawców, czyli o zoofilologii słów kilka. Rekonesans

Piotr Krupiński

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 13-23

This article is entirely dedicated to zoophilology—a new discipline of research, which emerged with the fusion of philological sciences and modern, ethically deepened animal studies. The author— following Aleksander Nawarecki, who coined the term—is trying to define the genesis, subject of research, and methodology of zoophilology. Its most important intellectual context is the non-anthropocentric humanities, also called posthumanities. One of the main tasks of zoophilology studies is to show how writers question the evaluative opposition between men and animals. More and more often getting to know the perspective of animals—their non-human point of view, which is so difficult to imagine— is becoming one of the ambitions of modern literature and art. The role of zoophilologists is conceived as trying to analyze and interpret such “postanthropocentric” texts. It is an attempt to reach a deeper understanding of how literature enables us to put ourselves in the position of others.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Jak to jest być nietoperzem? Refleksje przy lekturze eseju Thomasa Nagela

Dobrosława Wężowicz-Ziółkowska

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 83-94

The article asks questions about the human cognitive abilities – how it is to be an animal of a species
different from one’s own. Using as a basis the doubts of the philosopher Thomas Nagel, the author proceeds to discuss the standpoint of ethnologists Frans de Waal and Konrad Lorenz, who accept the limitations of the human cognitive apparatus and language, with the help of which we describe what we call the “animal.” The author suggests that the problem of contemporary humanities and animal studies lies not in anthropodenial, but in anthropomorphism, rooted in the centrism typical of our species, which seems impossible to overcome. The author also proposes a thesis that the way to overcome this issue is for people to gain knowledge about these limitations. This knowledge, supported by interspecies empathy, developed in the process of coevolution of animal species (humans being one of them), is the most effective tool of heuristics.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Umysły zwierząt: między naiwnym antropomorfizmem a dogmatycznym antroponegacjonizmem

Zbigniew Wróblewski

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 83-95

Badania nad zdolnościami poznawczymi zwierząt determinują w głównej mierze dwa przeciwstawne podejścia metodologiczne: naiwny antropomorfizm i dogmatyczny antropodenializm. Pierwsze z nich definiowane jest jako błędne (naiwne) ukazywanie świata zwierzęcego poprzez pryzmat zdolności poznawczych, emocjonalnych i językowych człowieka, drugie zaś zaprzecza istotnym podobieństwom między człowiekiem a zwierzęciem w celu podkreślenia różnic jakościowych między tymi dwoma światami. Pomiędzy tymi postawami jest miejsce na przedstawianie pośrednich punktów widzenia, do których zalicza się heurystyczną wartość krytycznego antropomorfizmu oraz wskazanie tych podobieństw i różnic między ludźmi i zwierzętami, które determinują prozwierzęce działania moralne.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Wszystkie zwierzęta są równe… czyli dlaczego zasada etyczna, na której opiera się ludzka równość, wymaga od nas także równego traktowania zwierząt

Peter Singer , Dmitry Kozhevnikov , Magdalena Kozhevnikova

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-9

Exctract from the book Animal Liberation Now (Publisher: New York: HarperCollins, 2023), which shows that despite the growing importance of the animal liberation movement, we still abuse animals on an incomprehensible scale. The book returns to the themes of Animal Liberation – Peter Singer’s groundbreaking work from 1975 and examines how the issues of the animal rights movement intertwine with climate change and social justice. The book is also a voice arguing for a new ethics of our relationship with animals. In the quoted passage, Peter Singer argues for animal liberation and equal treatment of the interests of humans and non-humans. He also describes speciesism as prioritizing the interests of one’s own species. The ethical basis for equal treatment of different species is their shared capacity to suffer.

2023-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zwierzęce początki muzyki. O Ptasim radiu Juliana Tuwima

Anna Filipowicz

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 187-203

The essay is concerned with the topic of archaic “ethological tales”, which often present non-anthropocentric definitions of an animal as an emotional, rational, aesthetic creature – not formulated in opposition to the human. This point of view also appears in the poetry of Julian Tuwim, who connects the mythical idea of interspecies community with the Darwinian theory of evolution. In Ptasie radio/Bird radio (1938) he shows, for example, that the concept of melic poetry inherited from the ancient Greeks, has a biological base and comes from birds’ vocalisation. Analysing birds’ mating songs leads him to the idea that not only does man have the ability to generate aesthetic sounds, but that he also shares this ability also with other animals. Today, his intuition can be confirmed also in the field of genetic research.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

‘Ogród zoologiczny’ rosyjskich wyobrażeń mentalnych. Wariacje i dynamika reproduktywnego obrazu (2)

Piotr Czerwiński

Język: RU | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 23-56

Na przykładzie istniejących wyobrażeń o ogrodzie zoologicznym omawiany jest charakter relacji pomiędzy językowymi i nie ściśle językowymi elementami świadomości. Przytaczany jest materiał słownikowy odzwierciedlający zarówno historyczne, jaki i współczesne interpretacje z uwzględnieniem etymologii słów. Ich analiza ma na celu wychwycenie zmieniających się w czasie motywów, cech i analogii znaczeniowych, które to następnie utrwalają się w wyobrażeniach danej kultury mentalnej i językowej. Ustalany jest charakter relacji (poprzez umieszczenie w sztucznie zorganizowanej przestrzeni) między stanem zwierzęcia i człowieka. Człowieka, upodabniającego się do zwierzęcia, zwierzęcia, jako reprezentanta pewnej zamkniętej w niewoli i zgromadzonej w jednym miejscu zbiorowości, i znowuż człowieka, ale jako obserwatora tych istot bądź podmiotu znajdującego się w analogicznej sytuacji zbiorowego pokazu. Zebrane informacje i interpretacje, które porównujemy z danymi słownika marzeń sennych przez pryzmat ich cech znaczeniowych i mentalnych, pozwalają na postawienie pytania dotyczącego semantyki reproduktywnych, istniejących percepcyjnie i mentalnie, obrazowych doznań. Biorą one bowiem udział w kształtowaniu u przedstawicieli określonej kultury mentalnej regulacyjno -orientacyjnych, do tego nie zawsze uświadamianych, wyobrażeń. Wspomniane doznania, zwłaszcza te, które warunkują organizację świata w językowej i nie tylko językowej świadomości, wpływają, jako skutek, na semantyczną ewolucję języka, jak również na mentalność jego użytkowników. 

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Afekt i defekt atlasu zwierząt. Narracyjny wymiar historii naturalnej w malarstwie Waltona Forda

Justyna Schollenberger

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 139-149

This paper aims at the problem of realism in the artistic representation of animals. Contemporary animal studies recognize the problem of narratives in which animals serve as a negative point of reference to humans or as a symbol, always referring to some cultural story. In this context the anthropocentric art of Walton Ford is particularly interesting. The painter is openly enthusiastic about the symbolic and narrative uses of animals in culture, and yet in his paintings he manages to represent animals’ otherness, and their ability not to be „tamed” by our schemes.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Nadzór etyczny nad badaniami nad owadami

Toni Sims , Jeff Sebo

Język: EN | Data publikacji: 17-12-2025 | Abstrakt | s. 1-16

W tej perspektywie przedstawiamy argument wysokiego szczebla przemawiający za etycznym nadzorem nad badaniami nad owadami. Istnieje realne prawdopodobieństwo, że owady są zdolne do odczuwania, a gdy istnieje realna możliwość, że zwierzę jest zdolne do odczuwania, przy podejmowaniu decyzji, które ich dotyczą, mamy obowiązek wziąć pod uwagę ryzyko dla ich dobrostanu. Przedstawiamy także rekomendacje wysokiego szczebla, jak osiągnąć ten cel. Oprócz ogólnego poważnego podejścia do tej kwestii badacze mogą opracować metody oceny ryzyka dla dobrostanu owadów, a także opracować zasady i procedury podejmowania etycznych decyzji dotyczących badań nad owadami; te metody, zasady i procedury można zaadaptować z innych rodzajów badań na zwierzętach, nie będąc z nimi identycznymi.

 

2025-12-17



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Nino De Vita: poezja sycylijska między dialektalnością a zwierzęcością

Paulina Malicka

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 177-186

The purpose of this article is to draw attention to the issue of human-animal relationships in con- temporary works of poetry and prose by Nino De Vita (b. 1950) – a Sicilian born in Marsala, for whom the local dialect of Cutusìu contrade becomes the language of expression. The author leaves out of his writings anthropocentric models and introduces into them narratives concerning various forms of life marked by common and indivisible history. Both animal and human characters share similar fates, experience the same emotions, reciprocate feelings, suffer and feel fear. Still, what unites the human and animal world most is the language, or rather the dialect, of Marsala – a com- mon channel of interspecies communication. The expression of the animal nature in people who wish to most spontaneously and sincerely express their own emotions and moods, resorts to dialectal sound, the mother tongue, characterized by great intimacy but also violence. Finally, the dialectality and animality of Nino De Vita’s work involve going beyond the boundaries, tracking and leaving traces as well as marking the territory for fear of loss and being left. This poetry is written in the name of ‘another him’ and for him.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Element animalny”, czyli o zwierzętach w grach wideo…

Andrzej Pitrus

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 201-211

The article focuses on the representations of animals in video games. Andrzej Pitrus remarks that while there are many examples of animal characters in games, most of them are only acting subjects “disguised” as animals. Few projects try to reconstruct true identity of animals. Yet, the author of the article critically researches interesting attempts made by studios and game designers. Many of them are in fact art projects, but there are also a few realistic animal characters in mainstream games. Recently they have been becoming more and more sophisticated, thanks to the use of new technologies, e.g. motion capture, which provide tools necessary to adequately represent animal behaviours.

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Myślistwo i religia. O religioznawczej ocenie praktyk łowieckich w perspektywie animal studies

Alina Mitek‑Dziemba

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2018 | Abstrakt | s. 71-87

The main aim of the article is to consider the presence and function of religion (in most cases, the Christian religion) in the broadly conceived hunting practices at the turn of the 21st century, as well as the presence of religious motivation and ideological commitment in the hunters’ community from the perspective of religious studies inspired by the empirical research into the human-animal relationship (known as animal studies). The hunting narrative is shown, on the one hand, as eagerly seeking legitimacy and support from institutional religion (evidenced by the patron saints of hunting, the hunting ceremonial that has close parallels in the church ceremonial, and the argument in favour of “ecological balance” and “nature management” based on theological sources) and, on the other hand, as disguising an unethical and religiously unacceptable element of the arbitrary taking of life and inflicting pain without a shadow of empathy or without respecting the right to existence of what is a vulnerable being, even more so because it is devoid of human tools and rationality. The author’s examination of the issues leads to the discussion of the hunters’ religious mythologizing of their own status which draws on the ancient origin of hunting practices in prehistoric times: a period when the human-animal relationship was not yet marked by dualistic division and ontological asymmetry. The paper ultimately aims at the analysis of the way hunting is presented in religious studies research, of the difference between the implications of hunting activities for the human-animal relationship in premodern tribal communities (which practised subsistence hunting) and contemporary industrialized ones, and of the possibility of granting religious subjecthood to animals which stems from the return to the non-dichotomous, relational and dynamic view of the world typical of hunter-gatherers’ times.

2018-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Bezdomność psów w Polsce, Holandii i we Włoszech w ujęciu komparatystycznym

Hanna Mamzer , Paweł P. Nowak , Magdalena Ziółkowska

Język: PL | Data publikacji: 27-05-2025 | Abstrakt | s. 1-23

Tekst prezentuje porównawczą analizę sytuacji psów bezdomnych w trzech wybranych krajach: Polsce, Włoszech i Holandii. Celem artykułu jest przeanalizowanie sytuacji bezdomnych w relacji do specyfiki kulturowej danego kraju. Taka analiza ma pomóc zidentyfikować czynniki, jakie mogą pomagać w ograniczaniu zjawiska bezdomności zwierząt, które jest problemem nie tylko ze względu na dobrostan zwierząt, ale też ze względu na dobrostan ludzi. Zwierzęta bezdomne są narażone na choroby, śmierć w wypadkach komunikacyjnych, brak pożywienia, a także na nieżyczliwe podejście ze strony ludzi. Z kolei dla ludzi bezdomne psy generują zagrożenie pogryzieniami, rozprzestrzenianie się zoonoz, konieczność realizowania programów opłacanych ze środków publicznych, a mających na celu ograniczanie bezdomności zwierząt. Największym wyzwaniem w tej sytuacji jest zapewnienie dobrostanu zwierzętom – czy pozostawanie przez całe życie w schronisku jest dla zwierząt lepsze niż bytowanie jako zwierzę bezdomne? Holandia nie ma problemu bezdomnych zwierząt (wszystkie są wyłapywane, umieszczane w schroniskach i przekazywane do adopcji), w Polsce występują nieliczne zwierzęta wolno bytujące, ale jest potężny problem przepełnionych schronisk, w których zwierzęta są zamykane na całe życie. Włochy mają zwierzęta bezdomne wolno bytujące i schroniskowe. Porównanie sytuacji tych trzech krajów umożliwia powielenie dobrych praktyk w zapobieganiu bezdomności zwierząt.

2025-05-27



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Czy zwierzęta mają język?

Barbara Rode

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 129-142

The belief that only humans use language has dominated in science for years. Linguists are especially sensitive to the notion that animals can use or create language. They argue that all species other than human can communicate but they do not use language, as it is reserved for people only. It is important to notice that animal psychology is a new and still far underdeveloped scientific field. More and more studies are revealing that animals can and do think, feel and communicate in a meaningful way. Recently, new studies have supported the hypothesis that some animals do use language. The communication systems that they use have all or most of the characteristics of a language. Con Slobodchikoff has shown that prairie dogs have grammar, can create language and use dialects in their communication with one another. Their pups learn their language in a similar way as human babies do. This article is meant to question the notion that animals do not use and create language.

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Czy owad to zwierzę?

Maciej Walczak

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 271-277

The article deals with the analysis of Polish and Russian definitions of the owad / насекомое (“insect”) lexemes. On the basis of these definitions, the author tries to answer the question whether, from the linguistic point of view, insects are perceived as animals or not. It appears that in the majority of the Polish dictionary sources, the insect is not classified as an animal, while the Russian dictionary sources seem to be more consistent in classifying the insect as an animal. According to the author, this may be the result of the fact that the Polish dictionaries reflect linguistic notions of insects and, according to these notions, insects are not animals. On the other hand, the Russian dictionaries rely on scientific premises. These premises assume that an insect is an animal.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Nabywanie reakcji unikania jako psychologiczne kryterium zdolności zwierząt do cierpienia

Wojciech Pisula , Klaudia Modlińska

Język: EN | Data publikacji: 20-10-2025 | Abstrakt | s. 1-16

W artykule zaproponowano nowe kryterium oceny zdolności zwierzęcia do cierpienia, skupiając się na kryteriach psychologicznych, w szczególności uczeniu się unikania. To kryterium może umożliwić bardziej kompleksową ocenę cierpienia u różnych gatunków i w różnych sytuacjach. Teoria poziomów integracji wyjaśnia rozwój zachowań unikania i przedstawia prawdopodobny próg poznawczy dla cierpienia u zwierząt. Zwierzęta zdolne do uczenia się unikania są bardziej narażone na cierpienie, ponieważ takie zachowanie wymaga zdolności do tworzenia skojarzeń między bodźcami a działaniami i przewidywania przyszłych zdarzeń, co może prowadzić do awersyjnych stanów emocjonalnych. Proponowane kryterium oferuje obiektywny sposób oceny cierpienia bez polegania na niejednoznacznych terminach, takich jak „świadomość” lub „odczuwanie”, dzięki czemu zapewnia ono szerszą, dokładniejszą metodę oceny.

2025-10-20



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Problem dopuszczalności stosowania przemocy w obronie zwierząt w teorii praw zwierząt Toma Regana

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 71-82

The article analyzes the position of Tom Regan (the author of a theory of animal rights) toward the admissibility of the use of force in defense of animals. The key issue here is the definitional dispute about the legitimacy of violent actions directed towards things and defining the criteria that justify such violence. Regan’s conclusion is presented in the context of different forms of violence as well as its definition, the contemporary realities of animal exploitation, and the history of direct action in defense of animals.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Rola obrazów mentalnych w procesie myślenia zwierząt. Czy język jest warunkiem koniecznym myślenia?

Honorata Korpikiewicz

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 109-132

In the article it is argued that the conviction that verbally expressed language (as commonly employed by humans) is necessary for thinking is not justified. Animals have been found to employ various communication systems (languages) and, though these are different from human language, they testify to consciousness and thought. Recent research among autistic people has indicated that they frequently think in images rather than words, and it is suggested that this was the original feature of human thinking and may also be the basis of animal thinking.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Dostrzegając więcej: sposoby reprezentacji zwierząt innych niż ludzie w audiowizualnych materiałach o wojnie w Ukrainie

Patrycja Chuszcz

Język: EN | Data publikacji: 05-05-2025 | Abstrakt | s. 1-21

Artykuł analizuje, w jaki sposób zwierzęta pozaludzkie są ukazywane w materiałach audiowizualnych związanych z wojną w Ukrainie. Wykorzystując literaturę z dziedziny studiów filmowych i studiów nad zwierzętami, opisuje historyczne powiązania między kinem a wojną, śledząc rolę zwierząt w konfliktach zbrojnych. Poprzez analizę filmów ocenia, w jaki sposób filmowcy wykorzystują zwierzęta do przekazywania wiadomości o wojnie i jak zmieniają się ich reprezentacje. Zwraca uwagę, że zwierzęta pełnią zarówno rolę tła, jak i protagonistów, wpływając na postrzeganie wojny przez widzów. Ponadto omawia, w jaki sposób wojna wpływa reprezentacje zwierząt w filmach, poruszając tematy takie jak uchodźctwo, okupacja i narodowość zwierząt. Artykuł przybliża rolę zwierząt w kształtowaniu narracji wojennych i analizuje możliwość ich upodmiotowienia poprzez audiowizualne dzieła związane z tematyką wojny w Ukrainie.

2025-05-05



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Etyczne spojrzenie na cierpienie zwierząt w filozofii Mariana Zdziechowskiego

Lux Profus

Język: PL | Data publikacji: 30-03-2026 | Abstrakt | s. 1-15

Artykuł koncentruje się na spojrzeniu na zwierzęce cierpienie w dwudziestowiecznych tekstach Mariana Zdziechowskiego. W osobnych podrozdziałach analizuję przy pomocy metody close reading trzy książki jego autorstwa: Pesymizm, romantyzm a podstawy chrześcijaństwa (1992), O okrucieństwie (1996) i W obliczu końca (1999). Poglądy tego nieantropoentrycznego filozofa na kwestię zwierząt są omówione w kontekście filozofii Arthura Schopehaurea oraz religii chrześcijańskiej, której Zdziechowski był zarówno wyznawcą, jak i krytykiem. Ostatni podrozdział uwzględnia współczesne teorie etyki wobec zwierząt, w których odnaleźć można echa myśli Zdziechowskiego. W szczególności gatunkowizm i painism Richarda Rydera oraz współczesna teoria opisująca mechanizmy transmisji przemocy świadczą, że już sto lat wcześniej podobne intuicje Zdziechowskiego niejako antycypowały antropocen.

2026-03-30



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Rewizja polityki uwzględniająca inne zwierzęta. Eva Meijer w rozmowie z Dariuszem Gzyrą i Patrykiem Szajem

Patryk Szaj , Dariusz Gzyra , Eva Meijer

Język: EN | Data publikacji: 17-06-2025 | Abstrakt | s. 1-12

Wywiad z Evą Meijer przeprowadzony przez Dariusza Gzyrę i Patryka Szaja traktuje o politycznych aspektach relacji pomiędzy ludźmi a zwierzętami pozaludzkimi. Jego celem jest ponowne przemyślenie tego, co polityczne, wspólnie z innymi zwierzętami (w przeciwieństwie do zwykłego mówienia "o" polityce zwierzęcej). W trakcie wywiadu podejmowane są następujące kwestie: zwrot polityczny w studiach nad zwierzętami, postępujący rozwój studiów nad zwierzętami na przestrzeni lat, języki pozaludzkie i ich rola w partycypacji politycznej, zalety i wady demokracji liberalnej odnośnie do polityki międzygatunkowej, metoda "od podstaw w górę" w teorii politycznej, polityczne zadania literatury, rola partii politycznych i innych instytucji w zmianie systemowej, zwierzęta jako członkowie klasy pracującej, splątana empatia, która może obejmować nie tylko zwierzęta zdolne do odczuwania, ale także byty niebędące sentientami. 

2025-06-17



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Kilka uwag o obecności zwierząt w filmie i literaturze science fiction

Agnieszka Nieracka

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 107-117

 Jednym z najważniejszych tematów literatury i filmu science-fiction jest spotkanie człowieka z inną, obcą istotą. Sens tego spotkania nie tylko ukazuje dylematy antropocentryzmu, ale także podkreśla samotność człowieka wobec innych, nie-ludzkich istot. Zarówno animal studies jak i wyobrażone światy science-fiction stawiają podobne podstawowe pytania o możliwość komunikowania się z przedstawicielami innych gatunków. Dlatego też w niniejszym artykule analizuję wybrane teksty literatury i filmów science-fiction, które rozważają konsekwencje wynikające ze spotkania człowieka i zwierzęcia. Wskazuję na prymat myśli feministycznej w tej dziedzinie technokultury (Donna Haraway) i jednocześnie przedstawiam przykłady zwierząt bio-technologicznych w cyberpunku. Przywołuję także postać King Konga, charakterystyczną dla gatunku filmu fantasy, aby podkreślić obecność dyskursu feministycznego w tym "spotkaniu Pięknej i Bestii".

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Obrazy zwierząt udomowionych i dzikich w paremiach polskich, rosyjskich i ukraińskich

Nadiia Melnyk

Język: RU | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 237-249

dów w paremiologii. Analiza porównawcza i kontrastywna animalizmów w składzie polskich, rosyjskich i ukraińskich paremii w ujęciu biocentrycznym pozwala opisać ogólne oraz szczegółowe cechy zachowania i charakteru, znajdujące się w najbardziej rozpowszechnionych obrazach paremiologicznych zwierząt dzikich i udomowionych. Obrazy animalistyczne typowe są dla każdej z kultur: polskiej, rosyjskiej bądź ukraińskiej. Opis specyfiki poszczególnych kategorii zwierząt występujących w jednostkach paremiologicznych wspiera próbę rekonstrukcji fragmentu językowego obrazu świata i pozwala na obserwację korelacji konceptów człowiek – zwierzę.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Blisko ziemi. Kilka lekcji jeża

Tadeusz Sławek

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 45-60

Reading Jacques Derrida’s essay Che cos’è la poesia? as well as poems by Rainer Maria Rilke, Thomas Hardy, and Tadeusz Kijonka, we want to argue that the animal helps us to redefine the human subject. When pondering the fuzzy boundary between the human and the non-human, man interprets himself/herself not as a subject isolated in its sublime aspirations but, rather, as a fragile connection, delicate relation with what begs for his/her protection and care.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Plastic Domestication: Reading Species Stories Through the Framework of Plasticity

Justyna Włodarczyk

Język: EN | Data publikacji: 12-05-2026 | Abstrakt | s. 1-26

This article examines plasticity as a theoretical lens for analyzing non-human animal narratives, focusing on popular animal fiction from the early twentieth century, especially Jack London’s wolf-dog novels. Plasticity – the capacity of organisms to be shaped by environmental pressures – has historically been used to construct species hierarchies, with dogs, particularly wolf-dogs, portrayed as the most plastic and adaptable. This framing often reinforces their ability to internalize human values, positioning canis familiaris as inherently defined by their bond with humans. While plasticity has traditionally upheld anthropocentric frameworks, this article argues that it also offers a means to challenge them. By reconsidering species stories through plasticity, it becomes possible to disrupt hierarchical assumptions and highlight animal agency within broader multispecies networks. This approach not only repositions dogs as active participants in ecological systems but also provides a methodology for disentangling them from human-centered narratives. It also conceptualizes canids as full-fledged subjects of environmental humanities scholarship.

2026-05-12



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Część mnie”. Znaczenie psów dla bezdomnych właścicieli i konsekwencje dla ich dobrostanu

Chelsie Bailey , Jo Hockenhull , Nicola Rooney

Język: EN | Data publikacji: 13-06-2023 | Abstrakt | s. 1-32

The UK homeless population is increasing. Companion animal ownership amongst homeless people is not uncommon, but the positive and negative consequences of this association for both humans and animals are unknown. We conducted semi-structured interviews with homeless dog owners covering how their dog impacted them, and how they met the dog’s welfare needs. Twenty-one homeless dog owners were recruited via a dog welfare charity that works with homeless people and their dogs. The interviews were
transcribed and analysed thematically. Dogs were reported to provide similar benefits to dogs owned in households, but additionally owner believed they helped facilitate routine, assisted them through mental health issues and provided continuous emotional support. Owners noted difficulties accessing long- and short-term accommodation, and services, such as shops, due to their dog, and generally only entrusted other individuals to look after their dog in urgent cases. All the dogs were reported to receive veterinary
care as needed, were treated against parasites, and fed adequately. The main concern expressed by owners was providing somewhere adequately warm and large for their dog to sleep, but we suggest access to a safe place to avoid frightening stimuli may also be important. During the interviews owners used the dog to facilitate discussion about themselves, allowing many to open-up about the difficulties of their past, and potential future. Our findings can be used to help direct how homeless charities can best help dog owners
in the future.

2023-06-13



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Mieszkańcy „opacznego miniaturowego uniwersum”. Zwierzęta w twórczości W.G. Sebalda

Katarzyna Kończal

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 227-250

The aim of this article is to examine the ways in which the forms and presence of animals are presented in the works of the German writer, Sebald, through selected approaches in animal studies. The article shows that animalistic discourse plays an important, if not central, part in Sebald’s literary imagination, which has gone largely unnoticed by critics for a long time, due to their predominant focus on the issues of memory, the Holocaust, and melancholia. The main subjects of analysis here are the novels The Rings of Saturn and Austerlitz, which are focused predominantly on the issue of human-animal relationships both on a textual and on a visual level. Firstly, the author will characterise the images of animals depicted in Sebald’s prose, then she will examine the animal cartographies, i.e. spaces where the writer locates his non-human protagonists, and in the end, the text will analyse the poetics of contrast and analogy through which Sebald describes the entanglement of the human’s mind in the exploitation of animals. The analysis will demonstrate that the coexistence of humans and animals in Sebald’s works is not linear, but rather creates sophisticated constellations of ostensibly distanced events from various periods and sources. Sebald places an animal’s suffering right at the centre of the turbulent and disastrous history of the 19th and 20th centuries and, through this inclusive gesture of empathy towards non-human animals, strictly breaks with the anthropocentric perspective of writing.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Za pan brat ze ślimakiem. O pewnym zwierzęcym motywie w poezji Ryszarda Krynickiego

Anna Filipowicz

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 207-226

A poetic interest in animals is one result of Ryszard Krynicki’s being inspired by Japanese haiku, which he combines with the distinctive meanings of Western culture. Buddhist tradition allows him to see an animal as a representative of the universe in common with humans, and as a real existencein-itself. In his poems the Eastern sensitivity and way of thinking become an opportunity to revise humanity’s imaging of nature. Paradoxically, therefore, what is spiritual allows Krynicki to experience an empirical encounter with the animal and show the conditions for the questioning of the anthropocentric paradigm.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zwierzęce cmentarze jako miejsca performansu kulturowego

Arkadiusz Kwiecień

Język: PL | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 73-82

Using the tools and definitions provided by performance studies (Richard Schechner, Jon McKenzie, Erika Fischer-Lichte, Małgorzata Sugiera, Dariusz Kosiński and others) as well as by newer post-human turn (Ewa Domańska) the author analyses the phenomenon of burying domestic animals on sites located on the outskirts of populated areas (resembling the old cholera graveyards). Animal burial sites are denied the term ‘cemetery’ by official legislation which reserves the notion only for human necropolises. Almost every suggestion of establishing an animal cemetery in Poland is met with highly emotional reactions and protests. Itself being acts of social performance, the protests evoke burial as a social performance art, where the community participates in an event based on a standard Christian funeral ceremony. The unstandardized character of the animal’s funeral challenges this view. In the act of animal burial an oppressive gaze of a society is juxtaposed with an intimate one. The confrontation becomes a chance for the society for a self-reflection and transformation. Hence one may prove that the animal burials have a significant performative power and can have social and cultural impact.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Naturalna technika: swarming i komunikacja międzygatunkowa

Ekaterina Nikitina

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 149-163

The article is devoted to the phenomenon of swarming and its expression in modern technologies and art. The main focus of this work is a philosophical comprehension and interpretation of the performance Mind-Controlled Cyborgroach created by the Moscow art-group “18 Apples.” The author discusses the phenomenon of the uncanny as a manifestation of entomophobia and technophobia, and she explores the ontological questions of human and animal being and compares categories of “natural” and “human” technics. The article also focuses on the problem of the Other in the context of the basic tasks of bioethics.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Literackie odzwierciedlenie niewoli zwierząt. Czytanie Snu Hannah przez pryzmat Foucaulta

Moumita Bala , Smriti Singh

Język: EN | Data publikacji: 26-05-2025 | Abstrakt | s. 1-24

Ogrody zoologiczne to przestrzenie interakcji między ludźmi a zwierzętami. Uważa się, że zapewniają ludziom ograniczony kontakt z dziką przyrodą i dają przebłysk wrodzonej wspaniałości królestwa zwierząt. Pojawiają się jednak pytania dotyczące stopnia, w jakim zwierzęta są faktycznie widoczne w tych środowiskach. Skłania to nas do refleksji nad kluczowym pytaniem: czy zamknięte zwierzę miejskie, oddzielone od swojego naturalnego środowiska, może naprawdę zagwarantować zrozumienie naturalnego stanu gatunku, zachowując jednocześnie jego podmiotowość? Randy Malamud, Bob Mullan i Garry Marvin dokonują krytycznej oceny sposobu przedstawiania zwierząt trzymanych w niewoli w ogrodach zoologicznych, a także badają obecność kultury ogrodów zoologicznych w społeczeństwach miejskich. Bierna obserwacja zwierząt w zoo sprowadza je do zwykłych eksponatów służących celom rozrywkowym, zamiast pozwolić nam naprawdę docenić je takimi, jakie są. W artykule wykorzystano koncepcję biowładzy Foucaulta w celu interpretacji powieści Sen Hannah autorstwa Diane Hammond jako narracji o zoo, w której Hannah jawi się jako odbiorca biowładzy kształtującej jej poczucie siebie w podwójnej roli: zwierzęcia do towarzystwa i zwierzęcia w zoo. Główne badanie koncentruje się na sprawdzeniu, w jaki sposób tożsamość Hannah jest konstruowana przez antropocentryczny dyskurs dominacji i kontroli nad zwierzętami.

2025-05-26



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Stosunek do śmierci zwierząt jako miernik człowieczeństwa (na podstawie utworów Walentina Rasputina)

Aleksandra Urban-Podolan

Język: RU | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 265-273

W tekście przeanalizowano utwory Walentina Rasputina, w których stosunek bohaterów do śmierci zwierząt, śmierci, której są zarówno świadkami, jak i sprawcami, stanowi niejako miernik ich człowieczeństwa. Uwaga skupiona została przede wszystkim na utworach Продается медвежья шкура oraz Живи и помни. W pierwszym z nich mamy do czynienia z jednej strony z „uczłowieczeniem” zwierzęcia, który, tropiąc myśliwego, przejawia niespotykaną chęć zemsty oraz konsekwencję w dążeniu do celu, z drugiej – możemy zaobserwować ewolucję charakteru głównego bohatera od bezrefleksyjnego uśmiercania zwierząt w celach zarobkowych do całościowego postrzegania świata i przyrody, w którym każda żywa istota ma prawo do życia. Z kolei w drugim z utworów obserwujemy proces wprost przeciwny – moralną degradację człowieka, której świadectwo stanowi między innymi nieuzasadnione zabicie bezbronnego zwierzęcia. W kontekście rozważań o sakralnym charakterze przyrody obraz głównego bohatera można odczytywać także jako antyreligijny model zachowania człowieka.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zwierzęta pozaludzkie jako podmioty polityki. Koncepcja zoopolis i jej krytyka

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 253-262

The interests of nonhuman animals within political philosophy have been and are still overlooked and underestimated. Recognition by modern science, and – increasingly – ethics, of the subjectivity and vulnerability of many animals does not extend to recognizing them as anything more than a secondary object of politics. In recent years, however, new concepts have emerged emphasizing the subjectivity and political agency of nonhuman animals. One of them is the concept of zoopolis by Sue Donaldson and Will Kymlicka. It postulates the use of political and legal categories that previously defined only men: citizenship, denizenship and sovereignty. Through citing earlier attempts at politicization of the animal detriment issue, the article presents the major hypothesis of the zoopolis concept and discusses some examples of its previous criticism.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Śmierć małych drapieżców – „zwierzęce” pisarstwo Krystyny Kofty

Krzysztof Witczak

Język: PL | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 275-285

The article presents the problem of animal death in the perspective of contemporary posthuman research in the field of animal studies. Manifestations of animal characters were discussed on the example of works by a contemporary Polish writer – Krystyna Kofta. Selected topics from Kofta’s works (Kot, Syf and Pawilon małych drapieżców) serve to illustrate the relationship between the fate of a woman and an animal as victims of patriarchal culture.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zwierzęce, jakiego nie ma

Beata Mytych-Forajter

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 37-43

The text constitutes an attempt to discuss the idea of the “animal” itself, which is an empty set. Following Jacques Derrida’s line of thought, we remain surprised, asking what links the elephant with the ant or the echidna with the hedgehog. The only benefit of the concept of the “animal” lies in revealing the way in which humans try to extricate themselves from the net designed by them for “animals,” but ultimately end up wrapping it tightly about themselves. The question about the socalled “animal” constitutes part of the battle over language that seems to have forgotten that it was born from the relation with animals; however, it preserves this knowledge not in the scientific jargon, but in those of its registers which allow people to talk about the individual relation not with the “animal,” but with the concrete individual of a concrete species.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zwierzęta jako podmioty pamięci. Kulturowe oraz językowe doświadczenie cmentarza dla zwierząt „Tęczowy Most” w Szymanowie

Maja Mańkiewicz

Język: PL | Data publikacji: 07-02-2025 | Abstrakt | s. 1-12

Celem pracy było scharakteryzowanie warstwy tekstowej inskrypcji nagrobnych występujących na terenie cmentarza „Tęczowy most” w Szymanowie pod Wrocławiem, zrekonstruowanie schematów zachowań człowieka współczesnego, który doświadcza śmierci bliskiej jednostki, oraz przedstawienie procesów świadczących o kulturowej transgresji dotyczącej relacji ludzi ze zwierzętami pozaludzkimi. W celu dokładnego zrekonstruowania społeczno-kulturowego wymiaru opisywanego cmentarza badania skoncentrowane zostały zarówno na warstwie językowej inskrypcji, jak i estetyce przestrzeni cmentarnej. Po analizie zebranego materiału wyciągnięto wniosek, że na zwierzęcych grzebowiskach za pośrednictwem różnego typu form ekspresji uwidacznia się niezwykle silna relacja między człowiekiem a jego zmarłym pupilem. Nakreślona została ponadto zmiana dotycząca postrzegania zwierząt pozaludzkich już nie w ramach przedmiotu, a podmiotu.

2025-02-07



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Biedne zwierzęta patrzą na ludzi. Na marginesach książki Piotra Krupińskiego „Dlaczego gęsi krzyczały?” Zwierzęta i Zagłada w literaturze polskiej XX i XXI wieku

Miłosz Markiewicz

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 239-248

The article presents a reflection on the presence of animals in the Holocaust and in the narratives that
underpinned it. The starting point of this consideration is the book by a Polish literary scholar – Piotr
Krupiński „Why did the Geese Shriek?” Animals and the Holocaust in Polish Literature of the 20th and 21st Century. The author juxtaposes the book with the comic book Maus by Art Spiegelman and the nazi propaganda film The Eternal Jew. The article raises questions about, among others, suffering of animals, a human–animal dualism in the context of the Holocaust, zoomorphism, and controversies over the so called animal holocaust. The author points out that we should remember the human is also an animal, especially at the time of the reflection on the Holocaust, which reveals the issue of „community of death”.

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Spacer wzdłuż granicy doznania [Recenzja książki Jonathana Bircha The Edge of Sentience: Risk and Precaution in Humans, Other Animals, and AI, New York: Oxford University Press, 2024]

Marcin Urbaniak

Język: PL | Data publikacji: 16-05-2025 | Abstrakt | s. 1-9

Nieustanne spory co do pojęcia doznaniowości wynikają z niezwykle trudnego przedmiotu rozważań, jakim jest porównawcze ujęcie doświadczeń, stanów świadomych i procesów poznawczych ludzi oraz zwierząt pozaludzkich. Brakuje interdyscyplinarnie uzgodnionych stanowisk, które systemy poznawcze uważamy za już odczuwające, a które jeszcze nie. W rezultacie pojawiają się istotne różnice w analizach i definicjach zjawiska sentiencji. Naukowcy i eksperymentatorzy nie wypracowali jednego, wspólnego wyjaśnienia zjawiska doznawania, które obejmowałoby refleksję filozoficzną, eksperymenty neurobiologiczne i obserwacje psychologiczne. Błyskotliwą odpowiedzią na wszystkie wymienione problemy jest książka Jonathana Bircha. Mamy w niej nie tylko pogłębione analizy różnorodnych stanowisk co do sentiencji, ale również odniesienie wniosków do realnych działań politycznych i codziennych praktyk konsumenckich.

2025-05-16



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Słoma (dla zwierząt). Subiekcje etymologiczne

Piotr Bogalecki

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 13-21

 The article is an attempt to utilize the pre-philosophical etymological meanings of the word subject
in a proposal for the reflection that fits into the discussion on the possibilities of new posthumanistic
approaches to the matter of subject. Its first part comprises etymological inquiry, inspired by the philosophy of M. Heidegger and the proposal of K. Okopien, into the Greek word ὑποκείμενον, the Latin subiectum and the Polish podmiot. In the second part, three new, ethically oriented proposals for perceiving the problem in the perspective of studying animals have been derived from the three former meanings of the Polish subject – a foundling, fraud, and bedding.

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

‘Ogród zoologiczny’ rosyjskich wyobrażeń mentalnych. Wariacje i dynamika reproduktywnego obrazu (3)

Piotr Czerwiński

Język: RU | Data publikacji: 24-12-2018 | Abstrakt | s. 13-48

Na przykładzie istniejących wyobrażeń o ogrodzie zoologicznym omawiany jest charakter relacji pomiędzy językowymi i nie ściśle językowymi elementami świadomości. Przytaczany jest materiał słownikowy odzwierciedlający zarówno historyczne, jak i współczesne interpretacje z uwzględnieniem etymologii słów. Ich analiza ma na celu wychwycenie zmieniających się w czasie motywów, cech i analogii znaczeniowych, które to następnie utrwalają się w wyobrażeniach danej kultury mentalnej i językowej. Ustalany jest charakter relacji (poprzez umieszczenie w sztucznie zorganizowanej przestrzeni) między stanem zwierzęcia i człowieka. Człowieka, upodabniającego się do zwierzęcia, zwierzęcia jako reprezentanta pewnej zamkniętej w niewoli i zgromadzonej w jednym miejscu zbiorowości, i znowuż człowieka, ale jako obserwatora tych istot bądź podmiotu znajdującego się w analogicznej sytuacji zbiorowego pokazu. Zebrane informacje i interpretacje, które porównujemy z danymi słownika marzeń sennych przez pryzmat ich cech znaczeniowych i mentalnych, pozwalają na postawienie pytania dotyczącego semantyki reproduktywnych, istniejących percepcyjnie i mentalnie, obrazowych doznań. Biorą one bowiem udział w kształtowaniu u przedstawicieli określonej kultury mentalnej regulacyjno-orientacyjnych, do tego nie zawsze uświadamianych, wyobrażeń.
Wspomniane doznania, zwłaszcza te, które warunkują organizację świata w językowej i nie tylko językowej świadomości, wpływają, jako skutek, na semantyczną ewolucję języka, jak również na mentalność jego użytkowników.

2018-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Jak to jest być ośmiornicą”. Wywiad z Peterem Godfrey-Smithem

Peter Godfrey-Smith , Magdalena Kozhevnikova

Język: EN | Data publikacji: 18-12-2025 | Abstrakt | s. 1-5

Philosopher Peter Godfrey-Smith discusses octopuses as key figures in his reflections on non-human consciousness and intelligence. He addresses the social behaviors observed in octopus colonies as well as their capacity for emotion and communication. He also speaks about the challenges of animal protection and the limits of ethical responsibility. Godfrey-Smith emphasizes the need to develop new ways of thinking about value and the lives of non-human beings.

2025-12-18



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Ogród zoologiczny” rosyjskich wyobrażeń mentalnych. Wariacje i dynamika reproduktywnego obrazu (1)

Piotr Czerwiński

Język: RU | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 23-58

Na przykładzie istniejących wyobrażeń o ogrodzie zoologicznym omawiany jest charakter relacji pomiędzy językowymi i nie ściśle językowymi elementami świadomości. Przytaczany jest materiał słownikowy odzwierciedlający zarówno historyczne, jaki i współczesne interpretacje z uwzględnieniem etymologii słów. Ich analiza ma na celu wychwycenie zmieniających się w czasie motywów, cech i analogii znaczeniowych, które to następnie utrwalają się w wyobrażeniach danej kultury mentalnej i językowej. Ustalany jest charakter relacji (poprzez umieszczenie w sztucznie zorganizowanej przestrzeni) między stanem zwierzęcia i człowieka. Człowieka, upodabniającego się do zwierzęcia, zwierzęcia, jako reprezentanta pewnej zamkniętej w niewoli i zgromadzonej w jednym miejscu zbiorowości, i znowuż człowieka, ale jako obserwatora tych istot bądź podmiotu znajdującego się w analogicznej sytuacji zbiorowego pokazu. Zebrane informacje i interpretacje, które porównujemy z danymi słownika marzeń sennych przez pryzmat ich cech znaczeniowych i mentalnych, pozwalają na postawienie pytania dotyczącego semantyki reproduktywnych, istniejących percepcyjnie i mentalnie, obrazowych doznań. Biorą one bowiem udział w kształtowaniu u przedstawicieli określonej kultury mentalnej regulacyjno -orientacyjnych, do tego nie zawsze uświadamianych, wyobrażeń. Wspomniane doznania, zwłaszcza te, które warunkują organizację świata w językowej i nie tylko językowej świadomości, wpływają, jako skutek, na semantyczną ewolucję języka, jak również na mentalność jego użytkowników.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Od teorii etycznej do politycznej [Sue Donaldson, Will Kymlicka: Zoopolis: A Political Theory of Animal Rights. Oxford University Press, 2011 (publikacja anglojęzyczna w miękkiej oprawie, 352 strony)]

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 327-328

 

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Co łączy i dzieli nazwy odgłosów zwierząt i ludzi?

Piotr Kładoczny

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2020 | Abstrakt | s. 271-286

The article provides is a comparison of the names of human and animal sounds, which belong to a larger collection of vocabulary that defines the world of auditory perceptions. The historical, grammatic and semantic regularities are identical to them. Differences are noticed in detailed meanings and in the pragmatic of these names, which includes among other things, a much higher incidence of the names of human sounds. Linguistic relativism is more closely covered by the names of animal sounds. The widespread use of animal names for sounds in relation to humans is accompanied by regular negative value and the expression of contempt against the person designated as sound performer.

2020-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Nagie życie zwierząt. O wartości użytkowej Giorgio Agambena

Michał Krzykawski

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 95-108

The aim of this article is to discuss Agamben’s distinction between dzoē and bios and verify if the category of bare life would be relevant to the life of animals. At first glance, following Agamben’s line of thought, one might say that the very helplessness of the modern law in the face of dzoē results in ephemeral and certainly not inalienable animal rights. Thus, what Agamben calls homo sacer would also refer to animals as animal sacrum. However, when extended to include animals, Agamben’s philosophical project shows serious constraints which are cleverly camouflaged under the linguistic argument and his rather selective interpretation of Aristotle’s works.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Porzucanie zwierząt jako przestępstwo w polskim porządku prawnym

Aleksandra Polak-Kruszyk

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2020 | Abstrakt | s. 425-436

The article will attempt to show criminal consequences against people who abandon animals according to the Polish law. What is more, the purpose of this paper is to show animal abandonment as one of animal cruelty crimes. In addition, it will systematize applicable penalties taking into consideration Polish criminal law. All in all, it will present animal abandonment according to the Polish civil law, including animals’ legal status in area of property law and movable possessions. To sum up, the article will discuss difficulties which may cause taking of evidence against this kind of criminals, due to actual judicial practice and data of the empirical study.

2020-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Przyczynek do studiów nad biologiczną ewolucją komunikacji. Na tropie pewnej hipotezy

Tomasz Nowak

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 133-147

The article is  a  reconnaissance. The  author of  the  paper aims at  providing a  comparison of  mathematical and empirical results of  research on the  evolution of  language. The  content of  the  paper focuses on issues relating to the emergence of  language. The author seeks to answer the question: What differentiates human and animal communication?

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Doświadczenie bólu u skorupiaków dziesięcionogów z perspektywy neurobehawioralnej. Wyzwanie dla teorii dobrostanu bezkręgowców

Marcin Urbaniak

Język: EN | Data publikacji: 18-12-2025 | Abstrakt | s. 1-23

Few consumers are aware that the so-called seafood comes from commercial aquaculture, where lobsters, crabs or shrimps and prawns are kept in cruel conditions of crustaceans factory farming. At the same time, the sentience and neurobehaviour of crustaceans continue to pose challenges for neurobiology, comparative cognition, and ethical reflection. Knowledge about the sentience of decapods, exploited in the food and entertainment industries (pet shops, fishkeeping hobbies, aquafarming), is particularly important for contemporary animal ethics and biopolitics in the context of condemning cruel breeding practices, proposing legal protection of decapods and enforcing welfare standards. For this reason, the article presents the foundation of the sentience phenomenon, which is the ability to experience pain in selected species of crabs, crayfish and prawns. The discussed cases of pain perception seem to be representative of the entire group of farmed decapods. The conclusions resulting from the experiments indicate all decapods should be included as soon as possible in international legal acts to limit brutal forms of breeding, transporting, and slaughtering them.

2025-12-18



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zaburzenia psychiczne zwierząt w perspektywie antropologicznej. Rekonesans

Magdalena Kozhevnikova

Język: PL | Data publikacji: 14-02-2022 | Abstrakt | s. 1-18

W powszechnej opinii wciąż jeszcze utrzymuje się przekonanie, że tylko ludzie chorują psychicznie i że to wyróżnia nas spośród innych gatunków zwierząt. Zainteresowanie przedstawicieli nauk humanistycznych zaburzeniami psychicznymi zwierząt w XXI wieku można rozpatrywać w perspektywie posthumanizmu i animal turn, jest to bowiem przekraczanie jeszcze jednej granicy tego, co „ludzkie” i „nie-ludzkie”. W artykule omówiono najczęstsze zaburzenia psychiczne diagnozowane u zwierząt towarzyszących i zniewolonych, podano przykłady nieetycznych eksperymentów z dziedziny psychologii dokonanych na zwierzętach oraz krótko zaprezentowano fenomen uzależnień i samobójstw zwierząt. We wnioskach podkreślono, że choć w badaniu zaburzeń psychicznych nie-ludzkich zwierząt można i powinno się czynić analogie do zaburzeń występujących u ludzi, to celem nadrzędnym takich badań powinno być zgłębienie wiedzy o psychice nie-ludzkich zwierząt.

2022-02-14



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Braci mniejszych większy sens. Zwierzę w wierszach Georga Trakla i Bolesława Leśmiana

Dorota Kołodziej

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2020 | Abstrakt | s. 171-189

Georg Trakl as well as Bolesław Leśmian used poetry to question about peoples’ relationship with the world and both of them noticed that – as Tadeusz Sławek in the article Ratujące niebezpieczeństwo postsekularyzmu wrote – “human could be saved or redeemed only thanks to something which is nonhuman and associated with animal or God.” This statement is for me the Anzatspunkt and allows to compare a poem entitled W locie by Bolesław Leśmian and a mysterious blaues Wild figure in Trakl’s pieces. This article attempts to show specific identity of an animal, which is usually defined as the other being. It is possible to observe this factor also on the language basis. The name “animal” – as Jacques Derrida noticed – violent by itself, is a harmful category. Leśmian’s godlike creature and blaues Wild are not easy to describe –
they make readers attentive to the text. This article attempts to analyse this problematic animal noun, because without understanding its nature it might be also impossible to solve the issue what “humane” and “divine” mean.

2020-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Wymiar (nie)sprawiedliwości wobec cierpienia ryb – dlaczego sprawa karpi była tak trudna do osądzenia?

Karolina Kuszlewicz

Język: PL | Data publikacji: 11-12-2025 | Abstrakt | s. 1-25

W niniejszym artykule autorka analizuje trwający ponad dekadę (2010-2023) proces sądowy o humanitarną ochronę karpi, który można uznać za przełomowy dla ochrony ryb i, pośrednio, również innych zwierząt w Polsce. Przyniósł on dziewięć różnych rozstrzygnięć prokuratorów i sądów, w tym dwa orzeczenia Sądu Najwyższego. Autorka poszukuje odpowiedzi na pytanie, dlaczego proces ten trwał tak długo i dlaczego wiązał się z tak radykalnie odmiennymi ocenami ze strony wymiaru sprawiedliwości. W tym celu autorka odnosi się do teorii trudnych przypadków orzeczniczych (tzw. hard cases) i wprowadza na podstawie omawianej sprawy pojęcie „ukrytego hard case’u”, tzn. sytuacji, w której wymiar sprawiedliwości poprzez swoje uwikłanie w dany kontekst społeczno-kulturowy – w tym przypadku związany z praktykami powodującymi cierpienie zwierząt – ma trudności w poprawnym zastosowaniu przepisów, które co do zasady są jasne, a ich prawidłowe zrozumienie jest możliwe w ramach standardowych metod wykładni prawa. Autorka argumentuje, że nazwanie i uwzględnianie ukrytych hard case’ów w sprawach dotyczących zwierząt jest koniecznym krokiem do właściwego stosowania prawa ochrony zwierząt. Artykuł stanowi studium na pograniczu prawa, kultury i ochrony zwierząt, które może inspirować do dalszych badań nad tym, jak osobiste i społeczne uprzedzenia wobec zwierząt mogą wpływać na orzecznictwo, a także na kształtowanie przepisów chroniących przedstawicieli poszczególnych gatunków zwierząt pozaludzkich.

 

2025-12-11



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Kobiety, psy i koty. Domowa koegzystencja ludzi i zwierząt w literaturze familijnej

Marzena Małgorzata Kotyczka

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 175-194

The article discusses the issue of living and thinking with pets. The author analyzes examples of popular literature, particularly books addressed to families and women, in order to seek for animal agency in the plot. The thesis is based on an assumption about the special bond between pets and female characters in such novels. Verifying the theory of Yi-Fu Tuan from his book Dominance and Affection. Making of Pets, the article questions pets as an effect of the human tendency to domination over nature and taking comfort in a coherent view of animals. Pets, according to Tuan’s theory, ought to be reflections of human desires and needs. The domination in its roots is male, but its repressive demands involve pets as well as women. This is the premise whereby the special relation between pets and female owners has evolved. That is the reason why it is important to examine the meaning of human-animal relations by considering gender. The space where the bond between women and their pets starts and develops is also significant. The home is the third main character of each novel, and maintains an actually dynamic relation with others.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Zdychanie” czy „umieranie”? – estetyczny i etyczny wymiar śmierci we współczesnej twórczości dramaturgicznej

Monika Błaszczak

Język: PL | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 237-252

Niezwykle interesującym zagadnieniem na polu literatury okazują się estetyczne i etyczne wymiary śmierci zwierząt. Czy śmierć spokojna, we śnie, w przyjaznym otoczeniu, bez lejącej się krwi, przez to, że jest estetycznie „ładniejsza”, to jest też bardziej etyczna? Jak te dwie kategorie mają się do siebie w perspektywie śmierci zwierząt? Mówi się, że zwierzę „zdycha”, a człowiek „umiera”. Czy mamy poczucie wspólnoty losu ludzkiego i zwierzęcego w obliczu śmierci? Próby odpowiedzi na postawione pytania można znaleźć we współczesnych dramatach, wśród których jednym z najciekawszych z punktu widzenia poruszanego tutaj problemu jest Pawi tren Iwony Korszańskiej. W tekście autorki zwierzęta i ludzie ulegają zrównaniu we wspólnym losie, a ich śmierć nie ulega waloryzacji na zdychanie i umieranie, tylko jest równoważna i równoprawna. W przedstawionych w dramacie performansach społecznych nieodłączna para Eros i Thanatos naznacza życie człowieka i zwierzęcia w tym samym stopniu.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Lokalizacja zwierzęcia w wierszu Emily Dickinson „I heard a Fly Buzz – when I died”

Adrian Trojak

Język: EN | Data publikacji: 17-12-2025 | Abstrakt | s. 1-13

The article explores the problem of poetically presenting animality without reinforcing the conventional human/animal distinction. The article argues that the poem addresses the issue of locating animality within Homo sapiens by its poetic rendering of an interaction between a dying human and an insect. The insect’s presence makes the vision of immortality inaccessible to the lyrical speaker. Locating animality is achieved by undermining heroic narratives, which leads to a fuller revelation of the human’s finitude. The animal within the human being turns out to be located in their finitude determined by the mortal biological constitution and embeddedness in a semiotic system.

2025-12-17



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Tierisches” Eugena Drewermanna. W kierunku teologicznym

Zbigniew Kadłubek

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 25-28

The author’s essay is a collection of several short, seemingly casual reflections which contain more profound themes, giving the reader much food for thought. Starting from a personal wish to explore the question of animality, the author delves into the issues of biopoetics and zootheology, before once more returning to personal reflections, which lead him to the negation of the human and the animal as equal existences under law.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Dlaczego fleksiweganizm? [Recenzja książki Petera Singera Why Vegan? Eating Ethically. New York–London: Liveright Publishing Corporation, 2020]

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 22-06-2022 | Abstrakt | s. 1-6

Peter Singer jest jednym z najbardziej wpływowych żyjących filozofów. Od połowy lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku jego rozważania etyczne związane z relacjami człowieka z innymi czującymi zwierzętami stanowią niezwykle istotny punkt odniesienia dyskusji, nie tylko akademickich. W ciągu dziesięcioleci aktywności filozofa zmieniły się jednak warunki społeczne i status niektórych praktyk, choćby weganizmu, któremu z pozoru jest poświęcona książka Singera Why Vegan? Eating Ethically. Filozof w żadnej z dotychczasowych publikacji nie analizował w sposób pogłębiony i wyczerpujący teorii i praktyki weganizmu. Tym większe były oczekiwania wobec Why Vegan? Niestety, analiza tej publikacji odsłania jej niedociągnięcia i braki.

2022-06-22



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Od Redakcji

Readakcja Zoophilologica

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 7

Czasopismo naukowe – rocznik internetowy – „Zoophilologica. Polish Journal of  Animal Studies” ma na celu interdyscyplinarne badania nad  znaczeniami, jakie przypisuje się zwierzętom. Sposób uzgadniania tej wiedzy oraz rekonstrukcja nowoczesnych obszarów węzłowych dla  myślenia o  świecie zwierząt i  ludzi wiążą się z  potrzebą wytworzenia środowiska wymiany treści niemieszczących się w  ramach jednej dziedziny. Czasopismo to  ma stanowić forum wypowiedzi zarówno dla teoretyków i historyków kultury, jak i  specjalistów z zakresu zoologii i historii nauki. Jedną z  hipotez założycielskich czasopisma jest przekonanie, że perspektywa studiów nad zwierzętami (animal studies) pozwala na bezpośrednie powiązanie dyskusji światopoglądowych ze zmianami kulturowymi w relacji ludzie – zwierzęta. Poświadczają to już opracowane badania anglojęzyczne, a niniejsze czasopismo postawiło sobie za cel rekonstrukcję relacji ludzi i zwierząt w  krajach Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych obszarach kulturowych. Zaproponowana perspektywa ma w  kolejnych publikacjach odsłonić niedostrzegane dotąd przemiany wzorów kultury i moralności, które są obecne w  najnowszych dyskusjach ekologicznie zorientowanej humanistyki i jej wersji„post”.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Lewica i zwierzęta. Śladami krytyki

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 26-06-2025 | Abstrakt | s. 1-28

Artykuł jest próbą wstępnego rozpoznania relacji szeroko rozumianej myśli i praktyki lewicowej oraz progresywnej do idei praw zwierząt i postulatów prozwierzęcego abolicjonizmu. Przytoczono i przeanalizowano różnorodne głosy badaczy oraz intelektualistów zajmujących się krytycznie stanem relacji człowieka i innych czujących zwierząt. Opisano podłoże ideologiczne dominujących form myśli lewicowej, a także obecną normę społeczną i wynikający z niej status zwierząt oraz ich wpływ na zdolność klasy politycznej do przyjmowania pozycji radykalnych. Przybliżono strategię zmiany społecznej nazywaną pragmatycznym abolicjonizmem, w ramach której w drodze do osiągnięcia celu ostatecznego akceptowane są niektóre rozwiązania połowiczne. Podano i przeanalizowano zakres postulatów programowych polskich środowisk lewicowych.

2025-06-26



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Podmiototwórczy potencjał intersubiektywności międzygatunkowej

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 179-190

Intersubjectivity, understood as a relationship between different perspectives, that creates a common space, accessible to more than one cognizing subject, is the basic trait of our presence in the world. The realization of our capability potential for intersubjective relations is related to the realization of a similar potential of the other subject of such relationships. We recognize the subjectivity of others through the reference to ourselves – out of necessity. This process is connected with the recognition of similarities and differences. In the article I am analyzing the nature of this process and the risks associated with possible underestimation and overestimation of the value of the other. The principle of seeking sufficient similarity apparently results in the automatic exclusion of a certain scope of dissimilarity – for example, of what is too different for the creation of subjective, intersubjective relations. I am trying to show that the recognition of the dissimilarities of the others does not have to involve their devaluation. On the contrary, it presents a challenge to the ethical imagination and is an indispensable component of intersubjectivity. I am pointing out that effective interspecific communication, which takes into account the importance of the affective component and the meeting of the diverse experiencing corporeality, is also an important aspect of the described relationships. I am also pointing out that the question about the subjectivity occurring in relationships is also an ethical and political problem of great importance.

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Sunaura Taylor: Beasts of Burden. Animal and Disability Liberation. The New Press, New York 2017 (twarda oprawa, 260 stron)

Małgorzata Poks

Język: PL | Data publikacji: 29-06-2021 | Abstrakt | s. 1-3

Sunaura Taylor: Beasts of Burden. Animal and Disability Liberation, The New Press, New York 2017, twarda oprawa, 260 stron

2021-06-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Wprowadzenie

Dariusz Gzyra , Justyna Tymieniecka‑Suchanek

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | s. 9-10

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Reprezentacje

Redakcja Zoophilologica

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt

Wraz z rozwojem postkolonializmu, zwłaszcza jego drugiej generacji, wyraź- nie zwiększyła się tendencja do przełamywania hegemonii dominujących dyskursów, narzucających kulturowe znaczenia i budujących zideologizowane reprezentacje „Innego”. Choć centralnym „Innym” tej krytyczno-kulturowej orientacji był i nadal jest człowiek, to wywodząca się z derridiańskiej, dekonstruktywistycznej koncepcji „różni” idea podmiotu mówiącego i podmiotu mówionego, jak się zdaje, coraz skuteczniej może służyć też animal studies. W nich bowiem – właśnie szczególnie – niemożność wypowiedzenia się podmiotu (milczącego Innego), w dramatyczny i spektakularny sposób zyskuje swoisty kształt, bez mała nieprzezwyciężony. Dzięki radykalnej, inteligentnej i twórczej kry- tyce reprezentacji (od Frantza Fanona przez Edwarda Saida po Stuarta Halla i Homi Bhabhę), „dziki” – obiekt europocentrycznego dyskursu – przemówił wreszcie własnym głosem. Zyskał zdolność do działania, której nie można już lekceważyć; zdolność i możliwość wypowiadania, tworzenia kontr-reprezentacji przeciw produkowanej dotąd o nim (ale nie z nim) wiedzy. Stał się podmiotem mówiącym.

Mimo licznych i przekonujących danych o zdolnościach komunikacyjnych i symbolicznych zwierząt, wysuwanych zwłaszcza przez etologów (od Konrada Lorenza po Fransa de Waala), Animal – przedmiot animal studies – wciąż nie może liczyć na taką emancypację. W jego imieniu nieodmiennie mówią/ wypowiadają się humaniści, przedstawiciele, jak to ujął już ongiś Charles P. Snow, drugiej kultury. Mówią językiem prozaików, poetów, filozofów, plastyków, kulturoznawców, religioznawców, literaturoznawców, analizując, ale też budując i tak już gęstą, wręcz przytłaczającą warstwę dyskursu w „cudzym imieniu”. Nie można mieć złudzeń, że zapośredniczenie zapośredniczenia to głos równoważny głosowi podmiotu mówiącego, ale czy istnieje inna forma, w której zwierzęce mogłoby znaleźć język niezależny od jego ludzkich reprezentacji?

Oddajemy do rąk Czytelników drugi numer monograficzny interdyscyplinarnego czasopisma, zatytułowany Reprezentacje, który zawiera artykuły filo- logów i neofilologów (literaturoznawców i językoznawców), kulturoznawców, filmoznawców, filozofów i psychologów. Wszyscy oni próbują – każdy w inny sposób i na użytek własnej dyscypliny naukowej – penetrować, rozważać i ukazywać reprezentacje samych zwierząt bądź relacje człowiek – zwierzę(ta), zarówno w ludzkiej mentalności/mózgu/umyśle, jak i w szeroko rozumianej kulturze. Co więcej, niektórzy autorzy próbują głębiej wnikać w zagadnienia dotyczące sposobu rozumowania/myślenia i komunikacji w świecie zwierząt, poszukując odpowiedzi na pytanie, czy mają one umysł i „język”.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Cicho sza. O (nie)ludzkim obliczu blokady Leningradu

Beata Pawletko

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 295-306

The main aim of the article is to draw attention to a different hell than that of the Nazi concentration camps, namely, the cruel test of human possibilities, impulses, and reactions that was the Siege of Leningrad. Mass famine, which had a solid scientific basis and proved to be one of the most effective weapons of the 20th century, was again used there. The besieged man, left to his survival instinct, shows an only seemingly (in)human face, which is manifested in eating domestic animals but also in cannibalism (this was a taboo issue for many years). Fortunately, the horrific experiment conducted on the city’s inhabitants revealed also successful, even heroic, attempts to maintain humanity and dignity. One of these is surely the history of the Leningrad Zoo, which functioned as usual during the siege (except for the winter of 1941–1942). It demonstrates not only the importance of bonds between man and animal, but also confirms that, in the face of suffering, famine, and fear, all beings are equal. 

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Obserwowanie cierpienia? O traumatyczności doświadczeń dzieci i zwierząt związanych z polowaniami na podstawie wybranych utworów literackich

Anna Naplocha

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2018 | Abstrakt | s. 245-258

The paper deals with the problem of traumatic experiences of children and animals related to hunting from the point of view of animal studies. The subject of hunting covers usually only the ethical side of this hobby. In the defense of animals which are the object of hunting activities, the emphasis is mainly on human interference in the law of nature and its influence on reducing the local wildlife population. The article presents a topic related to the psychological aspect of hunting, which is often overlooked in the general social discourse. The subject of the survey was to present one of the aspects of the human psyche – traumatic experience as the influence of hunting on the participating children. Based on selected examples of literary works on hunting the impact of those traumatic experiences of children is outlined. The effects of traumatic experiences and the situations of transferring the trauma from one’s experience and considering it as its own are presented. In addition, the article presents the problems of traumatic experiences in animals and their suffering not only related to the somatic but also to the psychic side. Based on ethology, the hunting influence on mental suffering animals is shown with particular emphasis on those which live in the herd. The issues presented in the article are testimony to the similarity of humans and animals’ mental experiences in humans and animals.

2018-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Ile zwierzęcia w człowieku? Kategoria „zwierzę" w ludzkim mózgu, umyśle i języku

Tomasz Nowak

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 73-81

Artykuł ma na celu przedstawienie opisu kategorii "zwierzęcej" w ludzkim mózgu, umyśle i języku. W artykule przedstawiono wyniki badań językowych, psycholingwistycznych i neurolingwistycznych.

 

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Sprawozdanie z międzynarodowego seminarium naukowego: EGALS seminar 2017 – Future of Animal Law in Europe, Katowice, 27 września 2017

Aleksandra Kowalska

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2018 | Abstrakt | s. 355-360

Aleksandra Kowalska's report on the EGALS seminar titled "Future of Animal Law in Europe" organized in Katowice on September 27th, 2017.

2018-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Wybrane doświadczenia w realizacji przepisów dotyczących hodowli zawartych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt na przykładzie sprzedaży psów za pośrednictwem Internetu w województwie pomorskim

Lucyna Grzelec , Julia Knak

Język: PL | Data publikacji: 04-06-2025 | Abstrakt | s. 1-15

Poniższy tekst przedstawia badanie jakościowe przeprowadzone przy użyciu metody wielokrotnego studium przypadku, w którym za pomocą niejawnych wywiadów swobodnych próbowano ukazać występowanie nielegalnych praktyk związanych ze sprzedażą psów przez sieć Internet. W celu zobrazowania zjawiska posłużono się zapisami zawartymi w Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o ochronie zwierząt, która reguluje prawne aspekty sprzedaży zwierząt. Ponadto, odwołano się do zjawiska przedmiotowego traktowania zwierząt i miejsca psa w relacji pies-człowiek. Zdefiniowano pojęcie pseudohodowli jako miejsca nielegalnej i/lub nieetycznej sprzedaży i chowu zwierząt. W ramach badań ujawniono praktyki sprzedaży psów przez Internet: charakterystyczne zachowania, rys ogłoszeń oraz poziom zrozumienia psich potrzeb gatunkowych przez ogłoszeniodawców.

2025-06-04



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Etyka nadziei w służbie zagrożonej planety – "The Book of Hope" Jane Goodall

Marcin Urbaniak

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-10

In the review article, I focus on selected axiological and ethical issues, such as the value of care, mindfulness and hope in Jane Goodall’s reflection, as well as on almost half a century of Jane Goodall’s ecological and educational activism, the intellectual summary of which is the published The Book of Hope: A Survival Guide for an Endangered Planet. I analyze the hypo­thesis that the secret of the impressive effectiveness of several decades of Goodall’s activities is the result of a consistently implemented strategy of ecological and social intersectionalism. The main method, successfully used by Goodall, is gentle persuasion, which appeals to the recipient’s emotions, combined with motivating narratives about precisely selected, interpenetrating problems on the border of natural sciences, political, socio-economic sciences and humanities. I aim to that Jane Goodall’s scientific and social activity fits into the framework of contemporary so-called prefigurative ethics, i.e. reflection and attitude announcing a higher moral good and arousing empathy, local involvement
and a sense of agency in the reci­pients of Goodall’s narrative.

2023-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Reprezentacja zwierząt w opowiadaniu Sewera Gansowskiego Małe zwierzę (1969)

Karolina Gansovskaya

Język: RU | Data publikacji: 29-12-2020 | Abstrakt | s. 191-201

Twórczość Sewera Gansowskiego jest znakomitym przykładem współczesnej ekoliteratury. Autor przez wiele lat zajmował się gatunkiem eko-science fiction, który najpełniej ujmuje badanie natury ludzkiej egzystencji oraz interakcje pomiędzy ludźmi i nie-ludzkimi zwierzętami. Wykorzystanie metodologii z obszaru human-animal studies w badaniu gatunku science fiction pozwoliło na przeanalizowanie tekstu pisarza w kontekście najnowszych badań z zakresu ekoliteratury i bioetyki. Przedmiotem analizy jest opowiadanie Małe zwierzę (1969), przedstawiające historię małego chłopca i jego okrutne zachowanie wobec zwierząt. Według autorki artykułu opowiadanie ukazuje kreację człowieka jako przedstawiciela nowej ekokultury oraz kształtowanie się nowego modelu poznawczego świata, w którym zwierzę odgrywa rolę pośrednika między człowiekiem a przyrodą, przekraczającą granice ludzkiego doświadczenia.

2020-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zarys procesów kognitywnych kota domowego: rozumienie przyczynowe, świadomość i kompetencje społeczne (część druga)

Marcin Urbaniak

Język: PL | Data publikacji: 06-09-2024 | Abstrakt | s. 1-19

Ta rekonstrukcja procesów i struktur poznawczych kota domowego napisana jest z perspektywy poznawczo-zoopsychologicznej i skupia się tylko na wybranych procesach, zdolnościach i aspektach psychicznych kota, które zdaniem autora są warunkiem koniecznym zapewnienia zwierzęciu maksymalny dobrostan. Głównym celem artykułu jest potwierdzenie tezy, że naukowe rozpoznanie bogactwa świata mentalnego jest dowodem na potrzebę zwiększenia dobrostanu poprzez odpowiednie wzbogacenie środowiska, w którym nasz kot jest przetrzymywany. Tekst podzielony jest na dwie główne części, z rekonstrukcją niższych i osobno wyższych procesów poznawczych w umyśle kota. W pierwszej części artykułu pokrótce omówiono zdolność kotów do uczenia się oraz niektóre procesy percepcyjne. Druga część skupia się na myśleniu przyczynowym, zjawisku świadomości oraz kompetencjach społecznych kota.

2024-09-06



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Wprowadzenie

Dobrosława Wężowicz‑Ziółkowska , Justyna Tymieniecka‑Suchanek

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2016 | s. 9-10

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Jak kształtują się osobowości bezkręgowców

Barbara Pietrzak

Język: EN | Data publikacji: 17-12-2025 | Abstrakt | s. 1-24

Osobniki w obrębie gatunku różnie postrzegają i reagują na swoje środowisko, a każdy z nich zamieszkuje i tworzy swój własny, niepowtarzalny Umwelt. Stałe różnice w zachowaniu między osobnikami tego samego gatunku, utrzymujące się w czasie lub w różnych kontekstach, są znane w ekologii behawioralnej jako zwierzęce osobowości. Powstają one w wyniku losowych procesów zachodzących w trakcie osobniczego rozwoju oraz w wyniku przetwarzania i integrowania informacji przekazywanej od przodków oraz gromadzonej przez całe własne życie. Proponuję spojrzenie na osobowości bezkręgowców za pomocą czterech pytań Nikolaasa Tinbergena, śledząc jednak ewolucję, ontogenezę, przyczynę i funkcję wzdłuż osi czasu i przepływu informacji. Przedstawiony tu wgląd w literaturę przedmiotu ma wesprzeć przyjęcie tego powszechnego biologicznego zjawiska i używanego w jego opisie terminu.

2025-12-17



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Dobrostan zwierząt gospodarskich w PRL

Gabriela Jarzębowska

Język: PL | Data publikacji: 27-06-2023 | Abstrakt | s. 1-22

Przedmiotem niniejszej analizy są warunki bytowania zwierząt w hodowli wielkostadnej w czasach PRL oraz to, jakie odbicie znajdowały one w ówczesnym dyskursie hodowlanym i zootechnicznym. Moim celem jest zrozumienie, czym były tak zwane dobre praktyki w hodowli przed upowszechnieniem się pojęcia dobrostanu i jak rozumiano wówczas właściwą opieką nad zwierzętami gospodarskimi. Dowodzę, że ewolucja praktyk hodowli pociągała za sobą zmiany w dyskursie hodowlanym, a zwłaszcza w retoryce stosowanej do opisu nie-ludzkich zwierząt i ich relacji z ludźmi. Próbuję zarazem wyznaczyć czasowe cezury definiujące przesunięcia dyskursywne, które ukształtowały późniejsze praktyki hodowlane. Artykuł pozwala ukazać warunki życia zwierząt gospodarskich w tamtej epoce, ale także „wejść w głowy” ludzi zajmujących się, bezpośrednio lub pośrednio, tworzeniem i nadzorowaniem ich dobrostanu. Uchwycenie, co rozumieli oni pod pojęciem dobrej opieki nad zwierzętami wydaje się fundamentalne dla prześledzenia zmian, jakie zaszły w opisywaniu relacji między ludźmi a zwierzętami hodowlanymi w czasie ostatnich 70 lat.

2023-06-27



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Opłakiwanie zwierząt towarzyszących w przestrzeni cyfrowej. Dyskursywne ramy patemizacji

Michał Bryja

Język: EN | Data publikacji: 27-03-2026 | Abstrakt | s. 1-14

Wraz z rozwojem cyfrowych dyskursów związanych ze śmiercią zwierząt, takich jak grupy wsparcia i portale upamiętniające, żałoba po pozaludzkich towarzyszach staje się coraz bardziej widocznym zjawiskiem socjolingwistycznym. Niniejszy artykuł stanowi studium przypadku francuskojęzycznej strony internetowej o nazwie Amonami. Badanie, zakorzenione we francuskiej lingwistycznej teorii dyskursu, skupia się na kwestii patemizacji i ma na celu ustalenie wpływu czynników dyskursywnych na wyrażanie stanów emocjonalnych związanych ze śmiercią zwierząt oraz scharakteryzowanie środków językowych używanych w tym kontekście przez ich opiekunów. Analiza przedstawia scenografię portalu jako ramy dla wypowiedzi publikowanych na stronie internetowej, zwanych hołdami (fr. hommage). Badanie wskazuje na obecność w badanych wypowiedziach różnorodnych środków językowych służących ekspresji patemicznej, m.in. metafor, słownictwa nacechowanego aksjologicznie, afektonimów i wyrażeń agentywnych.

2026-03-27



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zarys procesów kognitywnych kota domowego: uczenie się, pamięć i percepcja (część pierwsza)

Marcin Urbaniak

Język: PL | Data publikacji: 06-09-2024 | Abstrakt | s. 1-20

Ta rekonstrukcja procesów i struktur poznawczych kota domowego napisana jest z perspektywy poznawczo-zoopsychologicznej i skupia się tylko na wybranych procesach, zdolnościach i aspektach psychicznych kota, które zdaniem autora są warunkiem koniecznym zapewnienia zwierzęciu maksymalny dobrostan. Głównym celem artykułu jest potwierdzenie tezy, że naukowe rozpoznanie bogactwa świata mentalnego jest dowodem na potrzebę zwiększenia dobrostanu poprzez odpowiednie wzbogacenie środowiska, w którym nasz kot jest przetrzymywany. Tekst podzielony jest na dwie główne części, z rekonstrukcją niższych i osobno wyższych procesów poznawczych w umyśle kota. W pierwszej części artykułu pokrótce omówiono zdolność kotów do uczenia się oraz niektóre procesy percepcyjne. Druga część skupia się na myśleniu przyczynowym, zjawisku świadomości oraz kompetencjach społecznych kota.

2024-09-06



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Ludzkie i Nie-ludzkie. Antropologia Czesława Miłosza: człowiek wobec zwierząt

Małgorzata Roeske

Język: PL | Data publikacji: 23-12-2015 | Abstrakt | s. 195-205

Considerations about the human condition and humankind’s place in nature are a vital part of the works of Czesław Miłosz. Miłosz’s cosmological vision is based on a deeply dualistic structure. On the one hand, we have got the human and civilisation – which is a synonym of purposefulness and divine order; on the other hand, there is the wild, cruel and untameable nature, whose activity is full of chaos and is meaningless from the metaphysical point of view. There is a sort of inconsistency in this seemingly ordered structure of reality, which seems to constitute the principle of Miłosz’s anthropology. The human in his essence is a “paradoxical being”; it is difficult to classify him in an unambiguous way. He is considered as the only creature that is composed of God’s elements – immortal soul, consciousness, and intellect. These properties detach him from nature and bring him closer to God in the hierarchy. Still, he is a biological creature and that disgraceful fact is difficult to accept for Miłosz; therefore, an attempt to draw a clear line between
man and nature is reflected so clearly in Miłosz’s works. The purpose of the article is to analyse a few works of Czesław Miłosz with regard to the issues mentioned above. Undeniably, the ideas presented by Miłosz are deeply rooted in Western philosophy.

2015-12-23



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Udział zwierząt gospodarskich w ludowych obrzędach dorocznych

Natalia Zacharek

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 83-96

 

The article is a presentation of spring rituals associated with animals in the Polish countryside, recorded by ethnographers up to the beginning of the twentieth century. In traditional Polish rural society, rituals associated with the Slavs beliefs and symbolism, which were to symbolically start the new vegetative year, were among the most important activities of worship ‑ the choice of animals for the ritual. These beliefs were so firmly embedded in the consciousness of the traditional communities that survived until the early twentieth century in the form of customs and the way of how animals were treated by the hosts. The relationship of man with the animal was very characteristic of the rural community, as it was associated with the supplementation of the basic needs of the host, which translated into a concern for the animals’ health and their lives. In the opinion of the former inhabitants of the village, caring for the animals apparently manifested in the practice of magic that was to prevent and ward off spells and diseases.

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Śmierć zwierząt a religia: próba redefinicji zwierzęcego cierpienia, żałoby i ofiary

Alina Mitek-Dziemba

Język: EN | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 97-118

Choć kwestia zwierzęcej śmierci i umierania od dawna zwraca uwagę badaczy z kręgu animal studies, coraz częstsze jej pojawianie się w obszarze studiów religioznawczych jest zjawiskiem interesującym i stosunkowo nowym, które domaga się rozważenia. W badaniach ogniskujących się na religii coraz więcej uwagi poświęca się ostatnio nie tyle rozmaitym znaczeniom, jakie przypisywane są obecności zwierząt w ludzkim doświadczeniu religijnym (gdzie figurują one jako przedmioty, symbole i ciała), ile bardziej kontrowersyjnej kwestii samych zwierzęcych reakcji na śmierć istot im bliskich. Zdaniem niektórych badaczy, ta ostatnia może być także rozpatrywana jako rytualna i protoreligijna, co daje szansę na rewizję antropocentrycznego ujęcia religii jako fenomenu czysto kognitywnego. Sposoby przeżywania śmierci przez wyższe zwierzęta (jak dokumentuje to etologia), w dużej mierze zbiorowe i ceremonialne, podkreślające cielesną kruchość (vulnerability) i potrzebę wyrażenia żalu w rytuałach żałoby, wydają się bliskie ludzkiemu rozumieniu religijności jako szeregu społecznych zachowań, które stanowią odpowiedź na doświadczenie cierpienia, utraty i tajemnicy otaczającej czyjeś odejście. W tym kontekście istotne więc wydaje się zadanie pytania, dlaczego wszelka próba określenia zwierzęcych zachowań mianem religijnych budzi – wśród większości ludzi deklarujących swoją przynależność do wiary – niemal instynktowne negatywne reakcje. Jakie procesy semiotyczne, filozoficzne i polityczne przyczynić się mogły do uznania, że religia to obszar czysto ludzki, a co więcej, definiowany przez pryzmat różnicy ludzko-zwierzęcej? Czy istnieje coś, co Derrida nazwałby trwałą ofiarniczą strukturą zachodniego myślenia (gdzie pojęcie ofiary oznaczałoby nie tylko powszechną zgodę na przemoc wobec zwierząt, usankcjonowanie faktu ich śmierci na potrzeby człowieka, ale także zamknięcie przed zwierzętami możliwości udziału w tym, co religijne w charakterze innym niż przedmiot ofiary)? Artykuł podejmuje te kwestie, argumentując na rzecz zwierzęcej religijności, opierając się na nieantropocentrycznym ujęciu żałoby w pracach Judith Butler oraz analizując literackie i artystyczne strategie przedstawiania śmierci zwierząt, które poprzez swoje akcentowanie wymiaru religijnego zyskują emancypacyjny charakter, w utworach D.H. Lawrence’a oraz Iana McEwana.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Ewolucja prawa międzynarodowego w zakresie ochrony zwierząt

Anna Fijałkowska-Owczarek

Język: PL | Data publikacji: 16-04-2026 | Abstrakt | s. 1-15

Artykuł dotyczy problemu prawnej ochrony zwierząt. Poddane analizie zostały wybrane akty prawa międzynarodowego. Polska jako sygnatariusz wielu umów międzynarodowych zobowiązana jest do wprowadzania w życie przepisów tego porządku prawnego, zatem analiza źródeł prawa międzynarodowego powinna poprzedzać analizę krajowych przepisów. Pozwoli to na ujęcie w pełni problemu prawnej ochrony zwierząt oraz obecnego statusu prawnego zwierząt. Artykuł stanowi wstęp do dalszych rozważań w zakresie motywów objęcia zwierząt ochroną prawną.

2026-04-16



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Wołanie o wspólnotę w Post-koiné Anity Jarzyny

Beata Mytych-Forajter

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2020 | Abstrakt | s. 503-515

The text is an attempt to reflect on the possibility of going beyond a language focused on human interests and human perspective. The pretext is the extensive and very learned book by Anita Jarzyna Post-koiné. Studies on Non-anthropocentric (Poetic) Languages (Łódź 2019), the author of which is looking for unobvious places (in selected literary works), enabling talking about some non-violent forms of contact with the animal, and even about the possibility of expressing its otherness in the human language. The most contentious topics are the problem of the subject (also the writer), the issue of the creative human/animal difference and the balance between the duties of the interpreter and the dreams of the activist.

2020-12-30



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Literatura na polowaniu – tropy Carlo Ginzburga

Krzysztof Witczak

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2018 | Abstrakt | s. 205-213

In my paper I will try to sketch the literary implications of Carlo Ginzburg’s essay entitled Clues: Roots of an Evidential Paradigm. The method assumes focusing on detail as the most important element in the narrative. Ginzburg’s Clues owe their name to the animal tracking mechanism by the hunter. Hunting can therefore be treated as a metaphor for the interpretation of a text in the form of signs.

2018-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Kulturowe aspekty „mowy nienawiści” we frazeologii animalistycznej w języku polskim i chorwackim

Edyta Koncewicz-Dziduch

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2020 | Abstrakt | s. 301-313

This paper is an analysis of idioms containing the name of the animal (animalistic phraseology) in Polish and Croatian and animal lexemes that can have the function of negative expressions of man – zooinvective. Attention is paid to anthropocentric treatment of animals in phraseology, using them to negative evaluation human traits and behaviors, such as: stupidity, cruelty, stubbornness, too much sex drive, gluttony, drunkenness, falsehood, dishonesty, ugliness, awkwardness. Animalistic phraseology also pays attention to the aspect of bad treatment of pets (dog, cat) and farm animals (horse, ox, donkey, domestic fowl). The phenomenon of negative treatment of some animals may be a manifestation a kind of “hate speech,” because it favors the creation and consolidation of negative stereotypes and cultural portraits of some representatives of the fauna world.

2020-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Traktowane jak mięso? Zawłaszczanie krzywdy zwierząt do ukazania opresji kobiet w wybranych horrorach z femmes animales

Leila Słodowicz

Język: PL | Data publikacji: 24-03-2026 | Abstrakt | s. 1-14

Materiał badawczy artykułu stanowią wybrane horrory z femmes animales – postaciami, których, jak wskazała Barbara Creed, zawieszony między człowieczeństwem a zwierzęcością status rzuca wyzwanie andro- i antropocentrycznemu porządkowi. Przyjrzenie się bohaterkom w optyce ekofeministycznej ujawnia, że empowerment wspierany wizualnymi metaforami związanymi ze zniewoleniem zwierząt, nie tylko jest powierzchowny, ale również powiela opresję kobiet i istot pozaludzkich. Filmowe konstrukcje zwierzęcości, motyw bycia przedmiotem oglądu (jako żywy eksponat w zoo lub obiekt male gaze) oraz wyrażanie kobiecej krzywdy obrazami mięsa i klatek umacniają dualistyczno-hierarchiczne myślenie, a także degradują to, co nie-męskie, nie-ludzkie, niewpisujące się w prymat rozumu w ukształtowanym przez zachodnią tradycję intelektualną andro- i antropocentrycznym świecie.

2026-03-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

O krzywdzie odbierania życia. Głosy wybrane

Dariusz Gzyra

Język: PL | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 309-319

Artykuł jest szkicowym ujęciem wybranych stanowisk filozoficznych związanych z etycznym problemem odbierania życia. Na podstawie prac i wypowiedzi Johna Sanbonmatsu, Petera Singera, Toma Regana i Elizabeth Harman, zostaje poddane analizie związek pomiędzy określeniem wartości życia a kwestią ciągłości w czasie indywidualnej tożsamości psychofizycznej jednostki (zwierzęcia, w tym człowieka) oraz zależność przyjmowania określonego stanowiska w kwestii dopuszczania zabijania od jego relacji do potocznych, powszechnych intuicji.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Śmierć zwierzęcia w powieści Timbuktu Paula Austera

Paulina Rydz

Język: PL | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 287-296

Tematem artykułu jest problematyka ludzkiej/nie-ludzkiej śmierci, zwierzęcej żałoby, mimetycznego pragnienia oraz popędu śmierci w powieści Paula Austera, Timbuktu. Na szczególną uwagę zasługuje relacja między (człowiekiem) Willy’m G. Christmasem a Gnatem (psem), przedstawiona w kontekście koncepcji gatunków stowarzyszonych Donny Haraway. Losy Gnata po śmierci Willy’ego ukazują odmienne propozycje stosunków międzygatunkowych: od opieki nad psem bezpańskim po jego adopcję oraz wtłoczenie w schemat zwierzęcia edypalnego. Samobójcza śmierć głównego nie-ludzkiego bohatera może być odczytywana jako pragnienie ponownego spotkania z Willy’m w zaświatach (Timbuktu), wyraz tęsknoty za utraconym przyjacielem, akt-powtórzenie (ludzkiej) śmierci Willy’ego, ale też świadomy wybór psa.

2019-12-25



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

We are IGP World! Czy potrzebny jest dialog między osobami uprawiającymi sporty kynologiczne, obrońcami praw zwierząt i twórcami prawa?

Olga Chrzan

Język: PL | Data publikacji: 28-12-2022 | Abstrakt | s. 1-38

W artykule „We are IGP World! Czy potrzebujemy dialogu między sportowcami, obrońcami prawa i jego twórcami?” autorka stara się zestawić ze sobą teorie obrońców praw zwierząt, przede wszystkim propozycję autorów Zoopolis. Ową teorię polityczną praw zwierząt konfrontuje z praktykami z dziedziny sportów kynologicznych oraz sposobami pracy z psami służbowymi. Analizując poszczególne wyznaczniki zaproponowane przez Donaldson i Kylmick autorka przedstawia sposoby podejścia do tematu nowego obywatelstwa obrońców praw zwierząt oraz miłośników kynologii, a także dokonuje analizy porównawczej, która zdaje się wykluczać możliwość istnienia obok siebie tych dwóch kierunków myślenia o zwierzętach udomowionych. 

2022-12-28



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zoopoetyka Iwana S. Szmielowa: obrazy zwierząt w małej prozie pisarza

Alfija Smirnowa

Język: RU | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 13-21

W artykule omówiono specyfikę zoopoetyki I.S. Szmielowa we wczesnych utworach pisarza – Mój Mars (Мой Марс), Świetlista karta (Светлая страница), Mary (Мэри), a obrazy zwierząt przeanalizowano w kontekście literatury rosyjskiej przełomu XIX i XX wieku (Bystronogi L.N. Tołstoja, Kasztanka A.P. Czechowa, Biały pudel, Szmaragd A.I. Kuprina, Sny Czanga I.A. Bunina). Zoopoetyka Szmielowa opiera się na filozofii życia i śmierci, wolności i niewoli, związku świata przyrody ze światem dzieciństwa oraz wyraża się poprzez antropomorficzne wyobrażenie pojawiających się na kartach utworów pisarza licznych zwierząt (psychologizm, uduchowienie, wykorzystanie aparatu pojęciowego „dusza”, „fatum”, „miłość”, „moralność”, „litość”). Zwierzęta w prozie pisarza pełnią rolę swoistego papierka lakmusowego, ponieważ poprzez stosunek do nich poznaje się innych bohaterów utworów – dorosłych i dzieci.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

O logice zwierzęcych umweltów. Subiektywna teraźniejszość zwierząt, czyli zoosemiotyka wyboru i uczenia się

Kalevi Kull , Dmitry Kozhevnikov , Magdalena Kozhevnikova

Język: PL | Data publikacji: 18-06-2023 | Abstrakt | s. 1-20

Naszym celem w niniejszym badaniu jest wykazanie wzajemnych relacji między klasami znaków, mechanizmami uczenia się i rodzajami umweltów. Jest to konieczne, aby opisać i zrozumieć zwierzęce sposoby tworzenia znaczeń w kontekście różnych form semiozy. Twierdzimy, że semioza występuje tylko w teraźniejszości, w subiektywnym Teraz. Prezentujemy powiązanie umweltu wegetatywnego, zwierzęcego, społecznego i kulturowego z odpowiednimi klasami znaków i mechanizmów uczenia się (imprinting, warunkowanie, imitacja, konwencja). Sformułujemy także dwie ogólne reguły rozwoju semiotycznego, charakteryzujące ontogenezę umweltu.

2023-06-18



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Etyka współpracy afirmatywnej. Studium przypadku społeczności kotów w miejskiej przestrzeni publicznej

Luiza Eirini Vergara Kesada

Język: EN | Data publikacji: 30-06-2025 | Abstrakt | s. 1-21

Niniejszy tekst jest próbą włączenia niedawnej instytucjonalizacji relacji człowiek-zwierzę w domenę państwa greckiego, w szersze systemy władzy i technologie współczesnej wojny, które restrukturyzują miejską przestrzeń publiczną Aten. Koncentrując się na trzech rytuałach społecznych kociej społeczności w gaju Nea Philadelphia, przyglądam się etyce afirmatywnej współpracy, która nie została uwzględniona w humanistycznych kategoryzacjach zwierząt towarzyszących czy promowane przez prawo definicje dobrostanu (ustawa 4830/2019). Skupienie się na heterogenicznym zespole opiekunów i kotów oraz życiu społecznym kotów może przyczynić się do zrozumienia sprawczości w relacjach, post-humanistycznej konceptualizacji podmiotów i wyznaczenia społeczności zwierząt, która może dostarczać informacji podczas kształtowania polityki oraz wspomagać tworzenie nowej polityki wykraczającej poza binarność i hierarchizację form życia.

2025-06-30



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

„Metoda GRR” – zwierzę-towarzysz jako partner w pokonywaniu stresu poprzez wykorzystanie umiejętności uziemienia, relacji i przeformułowania

Janet Hoy-Gerlach

Język: EN | Data publikacji: 10-06-2023 | Abstrakt | s. 1-19

With the advent of the COVID pandemic and associated stressors, there is an increased need for strategies to support mental health, stress management, and coping skills.1 The biopsychosocial benefits of human-Animal interaction have been identified as a protective factor for mental health and stress during the pandemic.2 Through incorporating intentional interactions with companion animals in the use of three widely recognized evidence-based coping skills—grounding, relating, and reframing—the GRR Method is delineated as a coping strategy. The GRR Method is not an evidenced-based practice or tested intervention, rather, it is a proposed application strategy for existing evidence-based coping skills through partnership and purposeful interaction with companion animals. Within this article, the human stress response is briefly reviewed to provide a framework in which to situate use of grounding, relating and reframing skills augmented by companion animal interaction. The GRR Method is presented and explicated as a One Health strategy that can benefit both people and animals; issues of animal welfare, consent, and enrichment are explicitly addressed.

2023-06-10



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Ofiara dobrych intencji. Trzymane w zoo likaony w biopolityce ochrony gatunkowej

Alicja Gryguc

Język: PL | Data publikacji: 27-05-2025 | Abstrakt | s. 1-16

Wraz z rosnącym tematem dobrostanu zwierząt w ogrodach zoologicznych pojawia się pytanie o znaczenie zwierząt trzymanych w zoo dla ochrony gatunków. Niniejszy artykuł porusza kwestię likaonów. Autorka łączy dane z różnych badań w następujących sekcjach - biopolityka zagrożenia gatunków, wysiłki na rzecz ochrony i kwestie likaonów trzymanych w ogrodach zoologicznych. Z tej perspektywy artykuł argumentuje, że gatunki o dużych potrzebach środowiskowych nie powinny być trzymane w niewoli. W kontekście biopolityki ochrony przyrody autorka przywołuje badania, które służą jako dowód na to, że likaony trzymane w ogrodach zoologicznych nie są wystarczająco przydatne w reintrodukcji, aby usprawiedliwić ich negatywny dobrostan.

2025-05-27



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Nie taki rekin straszny, jak go malują… Wywiad z Justyną Szumacher – polską podróżniczką i miłośniczką nurkowania z rekinami

Justyna Szumacher , Justyna Tymieniecka-Suchanek

Język: PL | Data publikacji: 13-12-2024 | Abstrakt | s. 1-14

An interview with Justyna Szumacher – a traveler who dives (not in a protective cage!) with sharks in various places around the world – aims to show that these fish do not pose such a threat to humans as is commonly believed. Szumacher is considered an expert in diving with sharks in Poland, with extensive theoretical and practical knowledge about the behavior of these fascinating fish in their natural environment. It carries out activities aimed at raising awareness of the necessary protection of this apex predator, which is in danger of extinction, and shaping the appropriate perception of these animals by refuting the ethologically false image of a man-eating shark established in popular consciousness by the

2024-12-13



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Ubój rytualny jest niehumanitarny

Andrzej Elżanowski

Język: PL | Data publikacji: 29-12-2023 | Abstrakt | s. 1-18

W reakcji na opublikowanie artykułu P.T. Skoczykłody (Zoophilologica nr 2 (10)/2022), który na podstawie religijnych źródeł dowodzi, że szechita nie powoduje więcej cierpienia zwierząt niż ubój standardowy, i pozoruje zgodność tego poglądu z nauką, zestawiono obecny stan wiedzy o obydwu sposobach uboju. Wyniki badań fizjologicznych i systematycznych obserwacji przebiegu uboju  nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że prawidłowo wykonany ubój zaczynający się od ogłuszenia (pozbawienia świadomości) zadaje dużo mniej cierpienia niż jakiekolwiek choćby najdoskonalsze podrzynanie przytomnego zwierzęcia i czekanie na śmierć przez wykrwawienie. Badania samego wykrwawianie dowodzą, że uprzednie ogłuszenie nie osłabia ani jego tempa ani ostatecznego efektu, co przeczy religijnym przekazom i podważa religijne uzasadnienie uboju rytualnego. Badania rzeczywistego przebiegu uboju pokazują jednocześnie, że przy obu sposobach uboju regularnie występują nieprawidłowości powodujące dodatkowe męczarnie zwierząt.  Jednak w uboju standardowym po nieudanym strzale z aparatu bolcowego krowa powinna i zwykle jest ogłuszana drugim strzałem, a przy szechicie męczy się nawet do paru minut (zwykle 20-80 sekund). Ponadto, poderżnięcie przytomnego zwierzęcia wymaga pełnego unieruchomienia – obecnie w rzeźni krowa jest ściśnięta w klatce ubojowej (i często jest odwracana nawet do góry nogami co  powoduje dodatkowy dystres), a w tradycyjnej szechicie krowa miała pysk przykuty łańcuchem do podłogi i resztę ciała podnoszoną za nogę, co było męczarnią jeszcze przed poderżnięciem. Szerokie stosowanie tej techniki (shackle and hoist), w Izraelu i USA zabronionej dopiero bardzo niedawno (w drugiej dekadzie XXI w.) pod naciskiem opinii publicznej dzięki nagłośnieniu tej praktyki przez obrońców zwierząt, przeczy tezie o nastawieniu szechity na złagodzenie cierpień zabijanych zwierząt.

2023-12-29



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Małpia gramatyka? Porównanie potencjału kombinatorycznego ludzi i szympansów (studium przypadku)

Tomasz Nowak

Język: PL | Data publikacji: 24-12-2017 | Abstrakt | s. 109-127

The article is a case study of a chimpanzee bonobo – Kanzi. The author of the paper aims at providing a comparison of formal (mathematical) and empirical (linguistic, psychological, biological) results of research on the grammar of human and non -human language or codes. The content of the paper focuses on the issues relating to the power of grammatical combinations. The author seeks to answer the question: What differentiates human and animal communication?

2017-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Małże jako bioindykatory: praca, współpraca czy wyzysk? Antropologiczne studium przypadku

Magdalena Kozhevnikova

Język: PL | Data publikacji: 05-09-2025 | Abstrakt | s. 1-23

Z perspektywy etnografii i etyki przyglądam się relacji ludzi i małży słodkowodnych z gatunku skójka zaostrzona (Unio tumidus). Małże są umieszczone w stechnicyzowanym środowisku  wodociągów, gdzie mają za zadanie kontrolować jakość wody przeznaczonej dla ludzi. Zastanawiam się nad tym, czy mamy do czynienia z relacjami pracy (wg kategorii opisanych przez D. Haraway) czy z wyzyskiem (w oparciu o utylitaryzm Petera Singera). Staram się umieścić te relacje międzygatunkowe w szerszym kontekście, w którym każdy gatunek ma inną wiedzę o wodzie, inne umiejętności i potrzeby obcowania z nią. To także, a może przede wszystkim, relacja między konkretnymi jednostkami zaangażowanymi w pracę z wodą. 

2025-09-05



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Ciało (nie)ludzkie. Motyw cielesności w tomiku Anny Adamowicz Animalia

Adriana Joanna Mickiewicz

Język: PL | Data publikacji: 27-12-2022 | Abstrakt | s. 1-18

Celem artykułu jest analiza motywu cielesności w tomiku poetyckim  młodej autorki Anny Adamowicz Animalia. W tekście stosuję metodologię opracowaną na gruncie zookrytyki, subdyscypliny Animal Studies. Wiersze Adamowicz wyrażają niezgodę na traktowanie nie-ludzkiej cielesności jako gorszej, oraz redukowania jej do bezwartościowego, pasywnego „mięsa”. W swojej twórczości Adamowicz dokonuje destrukcji antropocentrycznej hierarchii oraz pokazuje tragiczne konsekwencje ludzkiej działalności dla całości świata zwierzęcego. Autorka porusza także tematykę nieodwracalnych zmian klimatycznych, które posiadają wpływ na świat zwierząt nie-ludzkich.

2022-12-27



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Zwierzę więc piszę [Recenzja książki Donalda Weslinga Animal Perception and Literary Language Palgrave Macmillan, Cham 2019]

Tadeusz Rachwał

Język: PL | Data publikacji: 30-12-2020 | s. 527-530

2020-12-30



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Stosunek do problematyki psychologii interakcji międzygatunkowej ludzi i zwierząt jako wskaźnik dojrzałości badacza

Galina Shookova

Język: RU | Data publikacji: 24-12-2016 | Abstrakt | s. 97-105

 

Psychologia kontaktów ludzi ze zwierzętami domowymi (interakcja człowiek – zwierzę) to prężnie rozwijająca się na Zachodzie dziedzina psychologii. Natomiast we współczesnej psychologii rosyjskiej prace poświęcone aspektom psychologicznym komunikacji międzygatunkowej z udziałem człowieka nie stanowią odrębnego nurtu badawczego. W celu zbadania fenomenu relacji człowiek – zwierzę domowe z punktu widzenia ich przyczynowości i osobowościowej sfery psychicznej, przeprowadzono badania porównawcze właścicieli pupili (n = 44) i osób nieposiadających zwierząt (n = 39). U przedstawicieli pierwszej kategorii uczestników badań odkryto potrzebę upodmiotowienia zwierząt i dążenie do określonego typu komunikacji. Prezentacja wyników badań w gronie rosyjskich psychologów pozwoliła zwrócić uwagę na problem wyraźnego i aktywnego zróżnicowania stanowisk naukowców wobec modusu oceny aktualności i znaczenia badania problematyki międzygatunkowej. Może to być uwarunkowane nie tyle kwestiami teoretyczno-metodologicznymi, ile emocjonalnymi oraz osobistą dojrzałością jednostki.

2016-12-24



Czasopismo: Zoophilologica. Polish Journal of Animal Studies

Narracje zootanatologiczne jako wyznacznik relacji między osobą ludzką i pozaludzką

Małgorzata Poks

Język: PL | Data publikacji: 25-12-2019 | Abstrakt | s. 253-263

Is animal death grievable and do animals grieve their dead? The answer to these questions depends on the narratives one subscribes to. In the dominant narrative of the Western world, human death is treated with respect and animal death is either invisible or instrumentalized. In this article I am considering the consequences of challenging this narrative from the sites of enunciation that are marginal to modernity and, thus, do not replicate its hyperseparated dualism (Val Plumwood’s phrase). First, I introduce the holistic imaginary of indigenous Americans on the example of Linda Hogan’s novel Solar Storms. Next, on the example of Olga Tokarczuk’s Drive Your Plow over the Bones of the Dead, I move to the perspective of Duszejko – a self-exile from European modernity. Both novels demonstrate that iconographies of death (and life) make a real difference in our relationship to the nonhuman other.

2019-12-25